Ngày 13/10, Israel trao trả cho Hy Lạp 22 hiện vật cổ từng bị đưa trái phép ra khỏi nước này. Hoạt động diễn ra trong bối cảnh Hy Lạp đẩy mạnh nỗ lực thu hồi các di sản văn hóa đang lưu giữ ở nước ngoài, đặc biệt là những tác phẩm điêu khắc thuộc quần thể di tích Acropolis ở thủ đô Athens.
Tại buổi lễ ở Bảo tàng Khảo cổ quốc gia tại thủ đô Athens, Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp Lina Mendoni đã tiếp nhận các hiện vật do Cơ quan Cổ vật Israel trao trả. Đại diện phía Israel tham dự buổi lễ có ông Amir Ganor, Giám đốc bộ phận phòng, chống trộm cắp cổ vật của cơ quan này.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Lina Mendoni nhấn mạnh đây là lần đầu tiên Israel trao trả cổ vật cho Hy Lạp, đánh dấu bước khởi đầu trong việc tăng cường hợp tác giữa hai nước nhằm bảo vệ di sản văn hóa. Bà khẳng định, mỗi hiện vật văn hóa trở về nơi xuất xứ đều mang ý nghĩa biểu tượng và giá trị đạo đức sâu sắc.
Trong số 22 hiện vật có một bức tượng nhỏ bằng đồng hình phụ nữ cùng nhiều đồ gốm, bao gồm các bình đựng dầu cổ thon dài, bình hai quai và cốc uống nước trang trí hình ảnh thần thoại cùng các họa tiết hình học. Các chuyên gia bước đầu xác định những hiện vật này có niên đại từ khoảng năm 700 đến năm 320 trước công nguyên.
Hy Lạp đang mở rộng quan hệ hợp tác văn hóa song phương nhằm thúc đẩy chiến dịch đưa các tác phẩm điêu khắc Parthenon trở về nước. Những tác phẩm có niên đại khoảng 2.500 năm này từng nằm trong quần thể Acropolis ở Athens và hiện được trưng bày tại Bảo tàng Anh ở London.
Tại buổi lễ ngày 13/10, giới chức Hy Lạp và Israel không công bố chi tiết về quá trình phát hiện các hiện vật tại Israel cũng như cách thức các đối tượng đưa chúng ra khỏi Hy Lạp trái phép. Trong những trường hợp trước đây, các cuộc điều tra thường phát hiện nhiều cổ vật trong các bộ sưu tập tư nhân ở nước ngoài có nguồn gốc từ hoạt động khai quật trái phép.
Đại sứ Israel tại Hy Lạp Pninat Yanay cho biết, giới chức Israel đã thu hồi số hiện vật trên trong quá trình điều tra hoạt động buôn bán cổ vật trái phép. Bà nhấn mạnh, khảo cổ học giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống của cả Hy Lạp và Israel, góp phần giúp người dân hai nước hiểu rõ hơn về nguồn cội và bản sắc dân tộc.
Trong những năm gần đây, Hy Lạp, dưới sự lãnh đạo của chính phủ bảo thủ đương nhiệm, và Israel đã tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và quốc phòng. Tháng 8 vừa qua, Israel ký thỏa thuận trị giá 3 tỷ euro (khoảng 3,5 tỷ USD) nhằm xây dựng hệ thống phòng không mang tên Achilles Shield cho Hy Lạp. Đây là thỏa thuận quốc phòng lớn nhất từ trước đến nay giữa hai nước.
