Những điều cần biết về cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA khi thời hạn đăng ký ứng cử sắp kết thúc

Cuộc bầu cử Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) đang thu hút sự chú ý khi Chủ tịch đương nhiệm Gianni Infantino đối mặt với hai đối thủ từ Pháp và Nhật Bản, thay vì gần như chắc chắn tái đắc cử mà không có đối thủ như dự kiến trước đó. Hạn chót đăng ký ứng cử là 24h ngày 18/11 theo giờ Zurich (Thụy Sĩ), trong khi cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra ngày 18/3/2027 tại Morocco.

2502780-chu-tich-lien-doan-bong-da-the-gioi-fifa-gianni-infantino-anh-ap.jpg
Ông Gianni Infantino, trở thành Chủ tịch FIFA từ năm 2016, đang trong cuộc đua giành vị trí này tới năm 2031. Ảnh: AP

Ông Infantino đang tìm cách kéo dài thời gian lãnh đạo FIFA, bắt đầu từ năm 2016, đến năm 2031. Lịch sử đang có phần thuận lợi cho Chủ tịch đương nhiệm khi chưa có người đứng đầu FIFA nào thất bại trong cuộc bầu cử tái nhiệm kể từ năm 1974.

Tuy nhiên, tình hình thay đổi sau khi các thông tin về kế hoạch bán cổ phần trong hoạt động kinh doanh liên quan đến World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân được công bố hồi tháng 7. Đề xuất gây phản ứng mạnh từ nhiều liên đoàn bóng đá quốc gia, đặc biệt tại châu Âu, khiến cuộc đua chuyển thành cạnh tranh giữa ba ứng viên chính.

Các ứng viên tranh cử Chủ tịch FIFA

Ông Gianni Infantino, 56 tuổi, mang quốc tịch Thụy Sĩ và Italy, lên nắm quyền năm 2016 sau khi người tiền nhiệm Sepp Blatter từ chức vì bê bối tham nhũng. Trong nhiệm kỳ của ông, World Cup nam được mở rộng từ 32 lên 48 đội, công nghệ trọng tài video (VAR) được đưa vào sử dụng và nguồn tài trợ cho các liên đoàn thành viên tăng đáng kể.

Đối thủ đầu tiên là ông Kohzo Tashima, 68 tuổi, cựu tuyển thủ Nhật Bản, từng giữ chức Tổng thư ký và Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản, hiện là Chủ tịch danh dự. Ông cũng tham gia cơ quan lãnh đạo FIFA với tư cách đại diện bóng đá châu Á từ năm 2015.

Ứng viên thứ hai là ông Philippe Diallo, 63 tuổi, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Pháp từ năm 2023 và là thành viên Ban Chấp hành Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA).

Ngoài ra, cựu cầu thủ Thụy Sĩ Ramon Vega, 55 tuổi, cũng bày tỏ ý định tranh cử, nhưng chưa rõ ông có đủ số đề cử cần thiết hay không.

Những vấn đề trọng tâm của cuộc bầu cử

Tranh cãi lớn nhất liên quan đến kế hoạch FIFA Forward Enterprise (FFE), theo đó một nhóm nhà đầu tư do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner - con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, dẫn đầu dự kiến chi 4,2 tỷ USD để mua hơn 20% cổ phần trong một thực thể kinh doanh của FIFA.

Nguồn vốn này dự kiến được sử dụng để hỗ trợ mỗi liên đoàn trong số 211 thành viên FIFA 20 triệu USD. Tuy nhiên, đề xuất gây phản ứng mạnh từ nhiều tổ chức bóng đá châu lục và khiến hàng chục liên đoàn, chủ yếu tại châu Âu, rút lại sự ủng hộ dành cho ông Infantino. Kế hoạch sau đó đã bị hủy bỏ.

Những tranh cãi cũng làm gia tăng chỉ trích về mối quan hệ giữa ông Infantino và Tổng thống Trump, trong đó có việc FIFA trao Giải thưởng Hòa bình cho nhà lãnh đạo Mỹ và thuê văn phòng tại Trump Tower ở New York.

Dù vậy, ông Infantino vẫn nhận được sự ủng hộ đáng kể từ các liên đoàn tại châu Phi và Mỹ Latinh nhờ chính sách tăng tài trợ phát triển bóng đá. Ông cam kết nâng mức hỗ trợ dành cho mỗi liên đoàn lên 25 triệu USD trong giai đoạn 2027-2030.

Quy trình bầu cử Chủ tịch FIFA

Các ứng viên phải nộp hồ sơ trước 24h ngày 18/11 theo giờ Zurich (Thụy Sĩ), tương đương 23h GMT, kèm văn bản ủng hộ của ít nhất 5 trong số 211 liên đoàn thành viên FIFA.

Theo quy định, ứng viên phải có ít nhất hai năm hoạt động trong lĩnh vực bóng đá trong vòng năm năm gần nhất, với tư cách cầu thủ hoặc quan chức của FIFA hay các liên đoàn bóng đá.

Ủy ban bầu cử FIFA gồm ba thành viên sẽ kiểm tra điều kiện ứng cử và tính liêm chính của các ứng viên trước ngày 18/2/2027. Những người vượt qua vòng xét duyệt sẽ tham gia cuộc bỏ phiếu kín ngày 18/3 tại Rabat, Morocco. Các quyết định của ủy ban có thể được kháng nghị lên Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS).

Quá trình bầu cử có thể diễn ra song song với những động thái giám sát từ Quốc hội Mỹ và các thủ tục pháp lý do UEFA xúc tiến liên quan đến hoạt động quản trị FIFA.

Cần bao nhiêu phiếu để đắc cử?

Theo thống kê của hãng tin AP, ông Infantino hiện nhận được sự ủng hộ công khai của 105 liên đoàn, trong khi hơn 50 liên đoàn chưa công bố lập trường. Khoảng 50 liên đoàn đã tuyên bố phản đối Chủ tịch đương nhiệm, nhưng mới có một số ít công khai ủng hộ các đối thủ.

Nếu có ba ứng viên, người chiến thắng ngay vòng đầu phải giành được ít nhất hai phần ba tổng số phiếu hợp lệ. Trường hợp không ai đạt tỷ lệ này, ứng viên có số phiếu thấp nhất sẽ bị loại và vòng tiếp theo được quyết định theo nguyên tắc đa số quá bán.

Ông Infantino cần ít nhất 106 trong tổng số 211 phiếu để giành chiến thắng ở vòng bỏ phiếu quyết định. Nếu cuộc đua có đối thủ chính thức, đây mới là lần thứ ba trong 50 năm một Chủ tịch FIFA đương nhiệm phải cạnh tranh để tái đắc cử.

Vai trò và quyền hạn của Chủ tịch FIFA

Theo điều lệ FIFA, Chủ tịch chịu trách nhiệm bảo vệ hình ảnh và định hướng chiến lược của tổ chức, chủ trì Hội đồng FIFA gồm 37 thành viên và Đại hội FIFA thường niên.

Chủ tịch cũng có nhiệm vụ duy trì quan hệ với các liên đoàn bóng đá, tổ chức quốc tế và lãnh đạo các quốc gia đăng cai World Cup. Trong nhiệm kỳ của ông Infantino, những đối tác đáng chú ý gồm Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman.

Ông Infantino còn thường xuyên tham dự các diễn đàn chính trị, kinh tế quốc tế như Hội nghị thượng đỉnh G20 và Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos.

Theo báo cáo tài chính của FIFA, tổng thu nhập của ông Infantino trong năm 2025 đạt gần 6 triệu USD, chưa kể các khoản hỗ trợ về nhà ở và quyền sử dụng máy bay riêng liên quan đến thỏa thuận tài trợ World Cup.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục