Kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đặt ra những thách thức mới đối với ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu và các tập đoàn công nghệ lớn. Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội cùng nhiều vị trí thống đốc bang có thể dẫn đến các quy định nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu, nhất là trong bối cảnh người dân ngày càng lo ngại về giá điện và nguồn cung nước.
Làn sóng phản đối các trung tâm dữ liệu trở thành một chủ đề nổi bật trong nhiều chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ năm 2026. Nhiều ứng cử viên đảng Dân chủ cam kết kiểm soát chặt chẽ việc phát triển hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), vốn tiêu thụ lượng điện và nước lớn.
Mặc dù chính sách quản lý trung tâm dữ liệu không phải vấn đề hàng đầu đối với đa số cử tri, những lo ngại về tác động của loại hình cơ sở này đối với chi phí sinh hoạt và tài nguyên địa phương đã góp phần định hình chương trình tranh cử của nhiều ứng cử viên. Nguyên nhân là do sự phát triển nhanh của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm gia tăng nhu cầu điện và nước để vận hành, làm mát hệ thống máy chủ, từ đó, gây thêm sức ép lên hạ tầng năng lượng, nguồn nước và chi phí sinh hoạt tại các địa phương cũng như dấy lên lo ngại về tác động kinh tế và môi trường.
Tại các bang Texas, Ohio, Georgia, Nevada và Iowa, đảng Dân chủ đã giành lại vị trí thống đốc từ đảng Cộng hòa. Đây đều là những bang có hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu đáng chú ý.
Tại Texas, ông Clayton Tucker, ứng cử viên đảng Dân chủ đầu tiên đắc cử chức Ủy viên Nông nghiệp bang kể từ năm 1986, cho rằng cam kết phản đối việc mở rộng các trung tâm dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong chiến thắng của ông.
Theo ông Tucker, nhiều chủ trang trại lo ngại các trung tâm dữ liệu sẽ gây thêm sức ép đối với nguồn nước vốn ngày càng khan hiếm tại bang này.
Làn sóng yêu cầu tăng cường quản lý
Theo số liệu của Công ty phân tích quảng cáo AdImpact, các chiến dịch tranh cử tại Mỹ đã chi hơn 380 triệu USD cho quảng cáo truyền hình đề cập đến trung tâm dữ liệu. Trong đó, đảng Dân chủ chi nhiều hơn gấp 3 lần so với đảng Cộng hòa.
Kết quả bầu cử có thể tạo ra những thay đổi đáng kể đối với ngành công nghiệp này. Ngoài việc giành quyền kiểm soát Quốc hội, đảng Dân chủ cũng giành lại ít nhất 5 ghế thống đốc từ tay đảng Cộng hòa, đồng thời giành quyền kiểm soát toàn bộ chính quyền tại 5 bang khác gồm Wisconsin, Minnesota, Pennsylvania, Nevada và Michigan.
Theo Data Center Watch, dự án của Công ty tư vấn an ninh AI 10a Labs, phần lớn ứng cử viên đắc cử vào Quốc hội và các vị trí thống đốc đều ủng hộ tăng cường quản lý hoặc áp đặt các hạn chế đối với trung tâm dữ liệu.
Trong số 34 ứng viên chiến thắng trong các cuộc đua vào chức thống đốc đã được AP xác nhận kết quả, có 32 người ủng hộ các biện pháp quản lý nghiêm ngặt hơn. Đáng chú ý, 12 người ủng hộ việc cấm hoặc tạm dừng phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu mới.
Tại Wisconsin, Thống đốc đắc cử David Crowley thuộc đảng Dân chủ đã thay đổi quan điểm trong quá trình tranh cử, chuyển sang ủng hộ việc tạm dừng phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu mới.
Ông Crowley cũng đề xuất bãi bỏ chính sách miễn thuế bán hàng dành cho các doanh nghiệp xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu. Trao đổi với AP ngày 5/11, ông cho biết đang thảo luận các biện pháp sẽ triển khai sau khi nhậm chức, trong đó có yêu cầu doanh nghiệp công khai mức tiêu thụ điện, nước; bảo đảm nhận được sự ủng hộ của cộng đồng địa phương trước khi triển khai dự án; đồng thời ngăn chi phí năng lượng của các trung tâm dữ liệu chuyển sang người dân và người nộp thuế.
Ngành công nghệ tìm cách củng cố niềm tin
Trước những thay đổi về chính sách, các doanh nghiệp công nghệ bắt đầu tăng cường cam kết trách nhiệm đối với cộng đồng nơi đặt trung tâm dữ liệu.
Ngày 5/11, OpenAI công bố khuôn khổ cam kết mới đối với các địa phương có dự án trung tâm dữ liệu của công ty, đồng thời kêu gọi các nhà hoạch định chính sách ở cấp liên bang, bang và địa phương xây dựng những quy định rõ ràng cho ngành. Theo OpenAI, các quy định cần thúc đẩy đầu tư có trách nhiệm, bảo vệ quyền lợi người dân và bảo đảm lợi ích từ hạ tầng AI được phân bổ rộng rãi.
Liên minh Trung tâm dữ liệu (Data Center Coalition), tổ chức đại diện cho ngành, cũng thừa nhận sự cần thiết phải củng cố niềm tin của chính quyền và cộng đồng địa phương. Ông Dan Diorio, đại diện liên minh, cho rằng các ứng cử viên đắc cử có thể thực hiện cam kết hạn chế phát triển trung tâm dữ liệu, song những quyết định này cũng sẽ kéo theo hệ quả kinh tế.
Ông cho rằng việc tạm dừng các dự án có thể khiến địa phương mất nguồn thu thuế và các khoản đóng góp từ doanh nghiệp công nghệ. Hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu cũng góp phần thúc đẩy đầu tư vào ngành sản xuất trong nước và tăng trưởng kinh tế.
Thị trường tài chính lo ngại tác động đối với ngành AI
Làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ chịu sức ép từ những lo ngại về triển vọng đầu tư vào AI.
Ngày 5/11, chỉ số Nasdaq, nơi tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ và doanh nghiệp liên quan AI, đã giảm hơn 11% so với đỉnh lịch sử, giữa những lo ngại rằng chi phí vay vốn gia tăng có thể làm chậm tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu.
Hoạt động đầu tư xây dựng hạ tầng AI đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế Mỹ. Vì vậy, bất kỳ sự chững lại nào trong lĩnh vực này cũng có thể gây tác động lan rộng.
Trong báo cáo phân tích, ngân hàng Morgan Stanley nhận định chiến thắng của đảng Dân chủ làm gia tăng khả năng các bang ban hành những quy định hạn chế trung tâm dữ liệu. Điều này có thể dẫn đến sự phân hóa giữa các khu vực tiếp tục khuyến khích xây dựng trung tâm dữ liệu mới và những nơi áp dụng chính sách hạn chế.
Morgan Stanley đặc biệt chú ý đến chiến thắng của bà Gina Hinojosa thuộc đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử thống đốc bang Texas. Bà Hinojosa từng tuyên bố sẽ không cấp phép cho các dự án trung tâm dữ liệu nếu không mang lại lợi ích phù hợp cho người dân Texas hoặc chưa tham vấn đầy đủ ý kiến cộng đồng.
Bà đã đánh bại Thống đốc đảng Cộng hòa Greg Abbott, người từng quảng bá Texas là trung tâm phát triển AI trước khi chuyển sang ủng hộ các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn vào giai đoạn cuối chiến dịch tranh cử.
Cũng theo Morgan Stanley, tại Ohio, bà Amy Acton thuộc đảng Dân chủ đắc cử thống đốc có thể làm gia tăng nguy cơ chậm tiến độ các dự án trung tâm dữ liệu. Bà Acton cam kết chỉ cho phép triển khai những dự án đáp ứng các tiêu chuẩn nhất định.
Phần lớn cử tri phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu gần nơi sinh sống
Không chỉ ở cấp bang và liên bang, các đề xuất hạn chế trung tâm dữ liệu cũng nhận được sự ủng hộ đáng kể tại các cuộc trưng cầu ý dân ở địa phương.
Theo phân tích của Công ty tư vấn Redbud Consulting, trong 47 cuộc trưng cầu tại 44 địa phương thuộc 12 bang, các biện pháp hạn chế trung tâm dữ liệu đã được thông qua tại 44 trong số 45 cuộc bỏ phiếu hoàn tất kiểm phiếu. Riêng Ohio có 21 cuộc trưng cầu, tiếp đến là Maine với 8 cuộc, Illinois 7 cuộc và Kansas 4 cuộc.
Kết quả khảo sát cử tri AP Voter Poll cho thấy khoảng 3/4 cử tri Mỹ phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu mới tại cộng đồng nơi họ sinh sống. Xu hướng này xuất hiện tại cả những bang có truyền thống ủng hộ đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, khảo sát cũng cho thấy trung tâm dữ liệu chưa phải yếu tố quyết định đối với phần lớn cử tri. Chỉ khoảng 1/4 số người được hỏi coi vấn đề trung tâm dữ liệu AI là yếu tố đặc biệt quan trọng khi bỏ phiếu bầu Quốc hội, thấp hơn đáng kể so với các vấn đề tham nhũng trong chính phủ và chi phí sinh hoạt.
Texas trở thành tâm điểm tranh luận
Theo báo cáo của tập đoàn bất động sản thương mại JLL, Texas có thể vượt khu vực Bắc Virginia để trở thành thị trường trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới vào năm 2030. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh của ngành đang làm gia tăng lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu điện và nước, nhất là tại những khu vực thường xuyên chịu hạn hán.
Trong chiến dịch tranh cử, bà Hinojosa nhiều lần chỉ trích chính quyền Thống đốc Greg Abbott vì tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án trung tâm dữ liệu mà chưa giải quyết thỏa đáng những lo ngại của cộng đồng.
Ông Stephen Sanders, một thành viên đảng Cộng hòa, đồng sáng lập nhóm phản đối trung tâm dữ liệu tại thành phố Lubbock, cho rằng cử tri Texas đặc biệt quan tâm đến vấn đề này do lo ngại các dự án có thể gây sức ép lên hệ thống điện và nguồn nước của bang.
Theo ông Sanders, trung tâm dữ liệu trên thực tế đã trở thành một trong những vấn đề được cử tri cân nhắc trong cuộc bầu cử.
Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cho thấy các tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể phải đối mặt với yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, trách nhiệm đối với cộng đồng và sử dụng tài nguyên. Thách thức đặt ra là cân bằng giữa nhu cầu mở rộng hạ tầng AI, lợi ích kinh tế và khả năng bảo đảm nguồn điện, nước cho người dân.
