Giới chức Uganda ngày 28/7 tuyên bố nước này chính thức chấm dứt đợt bùng phát Ebola sau 42 ngày liên tiếp không ghi nhận ca mắc mới. Trong khi đó, tại nước láng giềng CHDC Congo, dịch bệnh vẫn diễn biến nghiêm trọng với hơn 3.260 ca mắc và có nguy cơ trở thành đợt bùng phát Ebola lớn nhất trong lịch sử quốc gia này.
Uganda chấm dứt chuỗi lây nhiễm
Bộ Y tế Uganda cho biết nước này đã hoàn tất thời gian giám sát theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tương đương hai chu kỳ ủ bệnh của virus Ebola, sau khi bệnh nhân cuối cùng xuất viện vào ngày 16/6.
Theo cơ quan y tế, toàn bộ các ca bệnh tại Uganda đều được xác định có liên quan đến ổ dịch ở tỉnh Ituri, miền Đông CHDC Congo. Các ca bệnh đầu tiên là công dân CHDC Congo vượt biên sang Uganda điều trị khi nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định.
Trong đợt bùng phát năm nay, Uganda ghi nhận tổng cộng 20 ca mắc và hiện không phát hiện thêm dấu hiệu lây truyền trong cộng đồng.
Bộ Y tế Uganda khẳng định: “Đợt bùng phát Ebola năm 2026 tại Uganda được xác định bắt nguồn từ một ca bệnh xâm nhập từ bên ngoài”. Cơ quan này cho biết toàn bộ những người từng tiếp xúc với bệnh nhân đều được cách ly tập trung và hoàn thành thời gian theo dõi 21 ngày mà không ghi nhận thêm ca mắc mới.
Uganda nhiều năm qua được đánh giá là một trong những quốc gia có nhiều kinh nghiệm ứng phó với Ebola. Ngay sau khi phát hiện các ca bệnh đầu tiên hồi tháng 5, Tổng thống Yoweri Museveni đã kêu gọi người dân ngừng bắt tay, đồng thời yêu cầu hoãn lễ hành hương Công giáo thường niên, sự kiện thu hút hàng nghìn tín đồ từ CHDC Congo và nhiều quốc gia khác.
Chính phủ Uganda cũng tạm dừng các tuyến vận tải xuyên biên giới và các chuyến bay kết nối với CHDC Congo nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh lan rộng.
CHDC Congo tiếp tục vật lộn với dịch Ebola
Trái ngược với tình hình tại Uganda, CHDC Congo vẫn đang chật vật kiểm soát dịch Ebola.
Theo Bộ Y tế Congo, nước này hiện ghi nhận 3.262 ca mắc, trong đó 1.437 người tử vong. Giới chức y tế cho biết đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất từng được ghi nhận tại quốc gia này. Với diễn biến hiện nay, số ca mắc nhiều khả năng sẽ vượt mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử CHDC Congo chỉ trong vài ngày tới. Trong khi đợt bùng phát giai đoạn 2018-2020 kéo dài gần hai năm với hơn 3.400 ca bệnh, thì đợt dịch hiện nay mới diễn ra khoảng 10 tuần.
Trên phạm vi toàn cầu, chỉ có đại dịch Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016 nghiêm trọng hơn, với khoảng 28.000 ca mắc và hơn 11.000 người tử vong.
Nỗ lực khống chế dịch đang gặp nhiều trở ngại khi nhiều khu vực chịu ảnh hưởng nằm trong vùng xung đột. Các nhóm cứu trợ gặp khó khăn trong việc tiếp cận do các cuộc tấn công của lực lượng vũ trang cũng như sự phản đối từ một bộ phận người dân địa phương.
Đặc biệt, chủng virus Bundibugyo gây ra đợt bùng phát lần này hiện vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị được cấp phép, khiến WHO xếp đây là tình trạng khẩn cấp về y tế.
Theo các chuyên gia, truy vết và cách ly những người từng tiếp xúc với bệnh nhân vẫn là biện pháp quan trọng nhất để ngăn chặn Ebola lây lan. WHO cho biết virus Ebola được cho là có nguồn gốc từ một số loài dơi ăn quả và lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh.
