Điện Kremlin ngày 23/10 thông báo, tàu chở lô dầu diesel đầu tiên của Nga đã khởi hành tới Mỹ theo thỏa thuận nhập khẩu mới giữa hai nước, bất chấp sự phản đối của Ukraine. Động thái diễn ra hai tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong chính sách trừng phạt của Washington đối với Mát-xcơ-va.
"Con tàu chở dầu đầu tiên đã khởi hành tới khách hàng và các đợt cung cấp thường xuyên sẽ tiếp tục" - người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Theo hãng thông tấn Interfax của Nga, Phó Thủ tướng Alexander Novak đầu tuần này cho biết lô hàng đầu tiên có khối lượng 40.000 tấn dầu diesel. Công ty phân tích dữ liệu hàng hải Kpler xác định con tàu phát tín hiệu cho thấy đang hướng tới New York (Mỹ), dự kiến cập cảng ngày 7/11. Đây sẽ là chuyến hàng dầu diesel đầu tiên từ Nga đến Mỹ kể từ tháng 7/2023.
Thỏa thuận nhập khẩu được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump tìm cách hạ nhiệt giá nhiên liệu tăng cao trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia chính sách năng lượng nhận định việc nhập khẩu dầu diesel từ Nga khó có thể tác động đáng kể đến giá nhiên liệu mà người tiêu dùng Mỹ phải trả.
Lô hàng 40.000 tấn tương đương khoảng 300.000 thùng dầu diesel, chỉ bằng khoảng 7% mức tiêu thụ khoảng 4 triệu thùng mỗi ngày của nền kinh tế Mỹ. Tổng thống Trump cho biết thỏa thuận dự kiến đưa thêm hàng triệu tấn dầu diesel của Nga tới Mỹ trong những tháng tới, song giới chuyên gia cho rằng khối lượng nhập khẩu này khó tạo ra thay đổi đáng kể đối với giá nhiên liệu đang ở mức cao.
Trong khi đó, ngành sản xuất dầu diesel của Nga thời gian qua chịu sức ép từ các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái tầm xa của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu. Những cuộc tấn công này từng gây thiếu hụt nhiên liệu tại Nga, dù tình trạng khan hiếm hiện đã giảm bớt. Tháng trước, Tổng thống Trump đã yêu cầu Kiev chấm dứt các cuộc tấn công.
Việc Mỹ quyết định nhập khẩu dầu diesel của Nga khiến Ukraine lo ngại và thất vọng, bởi nước này liên tục kêu gọi các đối tác quốc tế siết chặt trừng phạt Mát-xcơ-va nhằm hạn chế nguồn thu phục vụ cuộc xung đột bắt đầu từ tháng 2/2022. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy chỉ trích quyết định của người đồng cấp Mỹ, gọi đây là "một quyết định yếu đuối của những đối tác mạnh".
Thỏa thuận dầu diesel cũng đánh dấu sự thay đổi chính sách đột ngột của Washington. Chỉ vài tuần trước đó, Tổng thống Trump đã ký ban hành gói biện pháp trừng phạt quy mô lớn, trong đó yêu cầu áp thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia nhập khẩu dầu hoặc khí đốt Nga nhiều nhất. Tuy nhiên, sau đó ông đã tạm hoãn thực thi các biện pháp này.
Diễn biến mới tiếp tục phản ánh những thay đổi trong quan hệ giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskyy, vốn có nhiều căng thẳng và đã xuống mức thấp mới trong những tuần gần đây.
Trong một diễn biến khác cùng ngày, Cơ quan Hàng không dân dụng Nga (Rosaviatsia) thông báo cả bốn sân bay tại Mát-xcơ-va, gồm Sheremetyevo, Vnukovo, Domodedovo và Zhukovsky, đã tạm dừng các chuyến bay đến và đi vì lý do an ninh. Theo hãng thông tấn Interfax, hành khách tại sân bay Sheremetyevo được yêu cầu tìm nơi trú ẩn. Thị trưởng Mát-xcơ-va Sergei Sobyanin cho biết, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ 17 thiết bị bay không người lái của Ukraine đang hướng tới thủ đô.
Cũng trong ngày 23/10, Nga và Ukraine tiến hành đợt trao đổi hàng trăm tù binh chiến tranh đầu tiên kể từ tháng 8. Bộ Quốc phòng Nga cho biết mỗi bên đã trao trả 270 người. Phía Ukraine xác nhận 270 quân nhân và dân thường của nước này đã được trả tự do, phần lớn bị giam giữ từ năm 2022.
