Nga hoan nghênh thỏa thuận cung cấp dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu mà Tổng thống Donald Trump công bố ngày 9/10, đồng thời ủng hộ quyết định của Washington tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động kinh doanh nhiên liệu của Nga.
Nga sẵn sàng cung cấp gần 5 triệu tấn dầu diesel
Sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/10, Điện Kremlin tuyên bố Moskva sẵn sàng cung cấp dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho Mỹ cũng như thị trường toàn cầu, đồng thời bày tỏ tin tưởng hoạt động hợp tác này sẽ mang lại tác động tích cực đối với kinh tế thế giới.
Phó Thủ tướng Nga Aleksandr Novak xác nhận Moskva sẽ bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel ngay lập tức, sớm hơn kế hoạch ban đầu.
Ông Novak cho biết Nga hoan nghênh những bước đi của Mỹ nhằm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, từng bước khôi phục hoạt động thương mại năng lượng bình thường và sẵn sàng tiếp tục phối hợp với Washington.
Đặc phái viên của Tổng thống Nga, ông Kirill Dmitriev, cũng đánh giá tích cực sự hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực dầu diesel và năng lượng.
Theo thông báo của Tổng thống Trump, Nga đồng ý cung cấp ngay hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm 1 triệu tấn trong giai đoạn tiếp theo.
Ông Trump cho biết Moskva có thể cung cấp thêm tới 3 triệu tấn dầu diesel trong thời gian ngắn, tùy thuộc tình hình hoạt động của các nhà máy lọc dầu Nga, vốn liên tục trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công của Ukraine thời gian gần đây. Như vậy, tổng lượng dầu diesel Nga dự kiến cung cấp theo các giai đoạn có thể lên tới khoảng 4,8 triệu tấn.
Cùng với thỏa thuận này, Bộ Tài chính Mỹ thông báo tạm thời miễn trừ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động kinh doanh nhiên liệu của Nga, cho phép các bên mua bán, vận chuyển, bốc dỡ và nhập khẩu dầu diesel Nga, kể cả vào thị trường Mỹ, ít nhất đến ngày 7/4/2027.
Trước đó, tháng 10/2025, Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các công ty dầu khí Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine.
Theo giới phân tích, mặc dù lượng dầu diesel Nga xuất khẩu theo thỏa thuận khó tạo ra tác động đáng kể đối với giá nhiên liệu toàn cầu, hoạt động này có thể mang lại nguồn thu lớn cho Moskva.
Chuyên gia về Nga Mark Galeotti, người đứng đầu công ty tư vấn Mayak Intelligence, nhận định thỏa thuận mà Tổng thống Trump công bố ngày 9/10 là một "món quà sinh nhật bất ngờ" dành cho Tổng thống Putin, chỉ hai ngày sau sinh nhật lần thứ 74 của nhà lãnh đạo Nga. Theo ông Galeotti, bên cạnh lợi ích kinh tế, thỏa thuận còn mang ý nghĩa chính trị đối với Moskva khi có thể làm gia tăng bất đồng giữa Washington và Kiev, đồng thời ảnh hưởng đến nỗ lực của Ukraine và các đồng minh châu Âu trong việc duy trì sức ép đối với Nga.
Tổng thống Trump đề xuất Ukraine thay đổi nhà lãnh đạo
Ngày 10/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Ukraine cần có một tổng thống mới, đồng thời chỉ trích Tổng thống Volodymyr Zelensky vì chưa nỗ lực đầy đủ để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột với Nga.
"Tôi cho rằng Ukraine cần có một nhà lãnh đạo mới có thể đạt được thỏa thuận, bởi ông Zelensky đã có thể đạt được nhiều thỏa thuận nhưng vì lý do nào đó lại không làm vậy", ông Trump phát biểu.
Tuyên bố này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ công bố thỏa thuận dầu diesel với Nga nhằm ứng phó tình trạng giá nhiên liệu tăng cao trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.
Trong những tuần gần đây, ông Trump nhiều lần kêu gọi Tổng thống Zelensky chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Nga, đồng thời cho rằng những cuộc tấn công này góp phần khiến giá dầu diesel tại Mỹ tăng mạnh.
Phát biểu trước khi lên đường tới bang Tennessee để vận động cử tri đảng Cộng hòa, ông Trump cáo buộc Tổng thống Ukraine gây khó khăn cho người tiêu dùng Mỹ, đặc biệt là nông dân và các chủ trang trại, do giá nhiên liệu tăng cao. Ông Trump tiếp tục chỉ trích cách điều hành của Tổng thống Zelensky, đồng thời đưa ra những con số về tổn thất lãnh thổ và thương vong trong cuộc xung đột để bảo vệ quan điểm Ukraine cần thay đổi nhà lãnh đạo.
Tuy nhiên, các ước tính độc lập cho thấy Nga hiện kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, thấp hơn con số 30% mà ông Trump nêu. Các số liệu về thương vong trong cuộc xung đột cũng còn nhiều khác biệt giữa các nguồn thống kê.
Ukraine phản đối thỏa thuận dầu diesel Nga-Mỹ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chỉ trích thỏa thuận dầu diesel giữa Nga và Mỹ, cho rằng quyết định này có thể giúp Moskva tăng nguồn thu phục vụ chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Ông Zelensky gọi thỏa thuận là "khoản đầu tư vào một cuộc chiến cần phải chấm dứt", đồng thời cho rằng đây là quyết định thể hiện sự yếu thế của các đối tác và không góp phần thúc đẩy hòa bình.
Phản ứng của Ukraine diễn ra trong bối cảnh một phái đoàn nước này đang có mặt tại Mỹ để thảo luận về các giải pháp chấm dứt xung đột với Nga.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga là một trong những nguyên nhân đẩy giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao. Tuy nhiên, cuộc chiến tại Iran và những gián đoạn đối với hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz cũng gây sức ép lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Liên quan tình hình xung đột, ngày 11/10, Tổng thống Trump tuyên bố Moskva và Kiev đã nhất trí ngừng ngay các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của nhau. Ngược lại, Tổng thống Zelensky cho biết Nga vẫn tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine. Ông khẳng định Kiev sẵn sàng thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở năng lượng nếu Moskva cũng chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống điện của Ukraine.
Phía Nga chưa xác nhận có đồng ý với đề xuất này hay không. Ngày 12/10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các bên vẫn đang duy trì tiếp xúc.
