Từ một hình thức thi đấu còn mới mẻ, taekwondo thực tế ảo (Virtual Taekwondo) đang phát triển nhanh tại Đông Nam Á và sẽ lần đầu tiên được đưa vào chương trình thi đấu của Đại hội Thể thao châu Á năm nay tại Nhật Bản.
Vận động viên Việt Nam Nguyễn Thanh Hiền Linh cho biết khi tham dự giải taekwondo thực tế ảo đầu tiên tại Singapore năm 2024, cô gần như không biết cách thi đấu.
"Tôi chỉ đá vào khoảng không", nữ võ sĩ 21 tuổi nhớ lại. Dù là nhà vô địch taekwondo quốc gia, cô vẫn gặp nhiều khó khăn vì chưa nắm được chiến thuật, kỹ năng cũng như cách vận hành của công nghệ thực tế ảo.
Hai năm sau, Hiền Linh đã giành Huy chương Vàng tại một giải đấu ở Malaysia, trở thành một trong những vận động viên tiêu biểu của môn thể thao mới này tại khu vực.
Taekwondo thực tế ảo được phát triển bởi Liên đoàn Taekwondo Thế giới phối hợp với công ty công nghệ Refract Technologies của Singapore. Môn thể thao này kết hợp các kỹ thuật taekwondo truyền thống với công nghệ thực tế ảo nhằm thu hút thế hệ vận động viên trẻ yêu thích công nghệ.
Các vận động viên sử dụng kính thực tế ảo (VR) cùng hệ thống cảm biến gắn trên lưng, đùi và cẳng chân để điều khiển nhân vật số trong không gian thi đấu 3D. Những cú đá nhanh và chính xác sẽ làm giảm "thanh sinh lực" của đối thủ trong môi trường ảo.
Khác với taekwondo truyền thống, các vận động viên không bị phân chia theo giới tính, độ tuổi hay hạng cân mà cùng thi đấu trong một đấu trường số.
Môn thể thao này từng được trình diễn tại Tuần lễ Thể thao Điện tử Olympic ở Singapore năm 2023, tổ chức Giải vô địch thế giới đầu tiên năm 2024 và dự kiến cũng sẽ góp mặt tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games) năm 2027 ở Malaysia.
Môn thể thao cường độ vận động cao, nguy cơ chấn thương thấp
Tại giải đấu ở Malaysia hồi tháng trước, nhiều huấn luyện viên và vận động viên cho rằng taekwondo thực tế ảo đang thay đổi cách nhìn về cả võ thuật lẫn thể thao điện tử.
Vận động viên Singapore Brian Peh, 46 tuổi, cho biết ban đầu ông tham gia giải đấu cùng con trai chỉ vì tò mò. Sau khi cả hai cùng giành Huy chương Vàng, họ tiếp tục tham dự nhiều giải đấu trong nước và khu vực. Hiện ông cũng đào tạo taekwondo thực tế ảo tại võ đường của mình.
Theo ông Peh, môn thể thao này giúp trẻ em vừa được trải nghiệm cảm giác như chơi trò chơi điện tử, vừa phải vận động toàn thân.
Huấn luyện viên Campuchia Vandy Yiv cho biết ngày càng nhiều phụ huynh lựa chọn cho con theo học vì nguy cơ chấn thương thấp hơn nhiều so với đối kháng truyền thống. Tại một giải đấu trong nước đầu năm nay, số người đăng ký nội dung thực tế ảo thậm chí còn nhiều hơn nội dung truyền thống.
Ông cho biết nhiều người ban đầu nghĩ đây chỉ là trò chơi điện tử nhưng nhanh chóng nhận ra đây là môn thể thao đòi hỏi thể lực rất lớn. Các trận đấu chỉ kéo dài khoảng một phút mỗi hiệp với cường độ tấn công liên tục, khiến vận động viên phải vận động gần như toàn bộ cơ thể.
Một số vận động viên cho biết họ từng bị chóng mặt khi mới làm quen với môi trường thực tế ảo, song họ cũng nhanh chóng thích nghi.
Thành công phụ thuộc vào tốc độ và khả năng phán đoán
Các huấn luyện viên cho biết dù thi đấu trong không gian ảo, nền tảng thể lực vẫn đóng vai trò quyết định. Vận động viên vẫn thực hiện đầy đủ các kỹ thuật đá trước, đá vòng cầu hay đá xoay như taekwondo truyền thống, nhưng yếu tố quan trọng nhất là tốc độ và khả năng phản xạ.
Huấn luyện viên Malaysia Henry Lee cho biết: “Quá trình huấn luyện bắt đầu từ nâng cao sức bền, sức mạnh cơ bắp và độ dẻo, sau đó mới đến chiến thuật và kỹ năng thi đấu. Tốc độ ra đòn chính là yếu tố tạo nên sức mạnh”.
Nữ võ sĩ 12 tuổi Victoria Siow cho rằng thử thách lớn nhất là phải xác định khoảng cách và vị trí của đối thủ trong không gian mà mắt thường không nhìn thấy. “Bạn phải rèn luyện phán đoán, khi nào thì đá, phải ước lượng di chuyển bao xa”, Victoria Siow chia sẻ.
Trong khi đó, vận động viên Raja Mardiah Idris, 45 tuổi, nhận định taekwondo thực tế ảo mở ra cơ hội thi đấu bình đẳng hơn cho phụ nữ và các vận động viên lớn tuổi, đồng thời giúp hạn chế nguy cơ chấn thương.
Huấn luyện viên trưởng đội tuyển taekwondo thực tế ảo Malaysia Tony Lee cho biết môn thể thao này vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu. Mặc dù chi phí thiết bị còn cao và khả năng tiếp cận chưa đồng đều, ông tin rằng nhu cầu ngày càng tăng sẽ thúc đẩy các câu lạc bộ đầu tư nhiều hơn. Malaysia hiện đã triển khai các chương trình đào tạo quốc gia và khóa cấp chứng chỉ huấn luyện cho bộ môn này.
