Những bước chân băng rừng, vượt dốc đang đưa du khách khám phá một Yên Tử khác trong những ngày cuối năm. Sức hút của các hành trình chinh phục mở thêm cơ hội phát triển sản phẩm, từng bước định hình thương hiệu du lịch thể thao riêng cho vùng di sản.
Đầu tháng 9, những lối rừng, dốc đá và khe suối Yên Tử rộn bước chân gần 2.000 VĐV đến từ 12 quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia Yên Tử Ultra Trail 2026. 5 cự ly từ 5 - 70km, trong đó 70km lần đầu xuất hiện, thử sức cả người mới lẫn những chân chạy dày dạn. Các đường chạy mang tên Bồ Đề, Hành Giả, Trúc Lâm, Phù Vân, Viên Giác; giải được đưa vào hệ thống tính điểm của Hiệp hội Chạy địa hình quốc tế (ITRA). Bởi vậy, mỗi chặng đua còn là dịp cảm nhận cảnh sắc núi rừng và văn hóa vùng đất Phật.
Đánh giá về sức hút ấy, ông Phạm Xuân Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Tử, nhận định: “Cảnh sắc núi rừng Yên Tử dịp cuối năm là lợi thế để các giải thể thao tạo sức hút riêng, thu hút thêm những nhóm khách mới. Về lâu dài, địa phương hướng tới những hành trình kết hợp thử thách chinh phục với khám phá cảnh quan, văn hóa Trúc Lâm, từng bước xây dựng thương hiệu du lịch thể thao đặc trưng của vùng di sản”.
Tiếp nối giải chạy, chuỗi sự kiện cuối năm hứa hẹn thêm nhiều sắc thái. Dự kiến ngày 31/10-1/11, giải cờ tướng “Kỳ vương Yên Tử” lần thứ nhất mang tới những màn đấu trí “Bát kiệt”, giao lưu “8 Kỳ vương - 8 Thần đồng” cùng hoạt động cờ tướng Việt Nam - Trung Quốc. Không gian Làng Nương hứa hẹn thành điểm hẹn của người yêu cờ, các kỳ thủ và du khách.
Chưa đầy một tháng sau, Yên Tử Heritage Marathon lần thứ 3, dự kiến diễn ra ngày 28-29/11 với các cự ly 5, 10, 21, 42km; đến 22/10 đã có hơn 1.600 VĐV đăng ký. Giải xe đạp “Về miền Di sản” cũng đang được chuẩn bị dịp cuối năm, hứa hẹn mở thêm trải nghiệm thể thao gắn với cảnh quan và các điểm đến di sản.
Sự đa dạng ấy giúp Yên Tử tiếp cận nhiều nhóm khách: Ultra Trail hấp dẫn người thích chinh phục, marathon thu hút cộng đồng chạy bộ rộng hơn, cờ tướng dành cho người yêu thể thao trí tuệ. Sang mùa hội xuân 2027, hành trình leo bộ qua chùa Giải Oan, Hoa Yên, tượng An Kỳ Sinh lên chùa Đồng còn gợi hướng tổ chức trải nghiệm vận động gắn với di tích.
Những cuộc thi cũng bước đầu đem lại hiệu quả cho dịch vụ địa phương. Theo UBND phường Yên Tử, doanh thu một số cơ sở lưu trú, ăn uống, vận chuyển trong những dịp có giải lớn tăng 20-40% so với ngày thường, có thời điểm kín phòng. Song hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng giữ khách sau ngày thi đấu.
Yên Tử đã có nền tảng để nối dài trải nghiệm ấy qua các tour trekking đường cổ, hành trình Đông - Tây Yên Tử, thiền kết hợp khám phá rừng. Chương trình “Yên Tử - Sắc thu thiền định” còn giới thiệu tour “Bình minh trên đỉnh chùa Đồng”, yoga, thiền thở và trải nghiệm Làng Nương. Việc kết nối những hoạt động này với thể thao, tham quan, nghỉ dưỡng có thể tạo những lịch trình hấp dẫn hơn, kéo dài thời gian lưu trú thay vì chỉ đón khách theo từng giải.
Xa hơn, Yên Tử hướng tới trở thành điểm đến tiêu biểu về du lịch thể thao núi, gắn với sinh thái, chăm sóc sức khỏe và văn hóa Trúc Lâm. Theo định hướng của phường, các giải chạy, leo núi cần được duy trì thường niên, nâng cao chất lượng, tiến tới đăng ký vào hệ thống thi đấu quốc gia. Đồng thời, tiếp tục khảo sát tuyến trekking qua rừng trúc, suối thác, kết nối hồ Yên Trung, Ngọa Vân, Am Dược và địa bàn lân cận thành những hành trình liên vùng, dài ngày.
Để mục tiêu ấy thành hình, những hạn chế về hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ và quảng bá phải được khắc phục. Cần phân cấp độ khó các cung đường, hoàn thiện biển chỉ dẫn, điểm nghỉ, tăng cường năng lực cứu hộ và đào tạo hướng dẫn viên địa phương. Việc mở rộng khai thác cũng phải đi đôi với bảo vệ cảnh quan, môi trường rừng và những giá trị di sản làm nên sức hút Yên Tử.
Một giải đấu có thể khép lại sau vài ngày, nhưng những trải nghiệm mang bản sắc riêng mới là lý do để du khách trở lại, giúp Yên Tử từng bước khẳng định thương hiệu du lịch thể thao của mình.
