Cùng với hạ tầng và không gian đô thị, chất lượng quản trị và phương thức phục vụ người dân đang trở thành một thước đo quan trọng của một thành phố hiện đại. Tại Quảng Ninh, chuyển đổi số đang mở ra cách tiếp cận mới trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), giảm thời gian, chi phí và sự phụ thuộc vào địa giới hành chính, từng bước hình thành nền hành chính phục vụ, minh bạch và thuận tiện hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố Quảng Ninh trong giai đoạn mới.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mạo Khê, bà Phạm Thị Thường, trú tại khu Công Nông, phường Mạo Khê, đã chủ động đặt lịch giao dịch trên ứng dụng Mạo Khê Smart trước khi đến thực hiện thủ tục. Nhờ đó, hồ sơ được tiếp nhận đúng lịch hẹn, giúp giảm thời gian chờ đợi và thuận tiện hơn trong quá trình giao dịch.
Đáng chú ý, với các TTHC trong lĩnh vực đất đai được thực hiện theo hình thức không phụ thuộc vào địa giới hành chính, người dân không nhất thiết phải trực tiếp đến cơ quan chuyên môn tại nơi có đất. Trường hợp của bà Thường là một ví dụ. Dù có thửa đất tại phường Hoàng Quế, bà vẫn có thể thực hiện thủ tục chuyển nhượng cho con ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mạo Khê. Hồ sơ sau khi được tiếp nhận được chuyển trực tuyến đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết, thay vì yêu cầu người dân phải di chuyển giữa các địa bàn.
Bà Phạm Thị Thường chia sẻ: “Với thủ tục phi địa giới, tôi không phải đi đâu xa mà có thể thực hiện ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường. Các cán bộ cũng hướng dẫn đầy đủ, chu đáo, khiến người dân chúng tôi rất hài lòng. Việc phường xây dựng mini app Mạo Khê Smart trên nền tảng Zalo và hướng dẫn người dân sử dụng cũng cho thấy chính quyền đang tích cực đưa công nghệ số vào giải quyết công việc hằng ngày, phục vụ người dân thiết thực hơn”.
Không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, việc giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính còn góp phần thay đổi phương thức tổ chức và phối hợp công việc của cơ quan hành chính. Theo đồng chí Lưu Thị Tâm, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mạo Khê, đối với những thủ tục được thực hiện theo hình thức phi địa giới, cán bộ Trung tâm có thể theo dõi, cập nhật tiến độ xử lý hồ sơ trên hệ thống thông tin của tỉnh. Các bước giải quyết tại cơ quan thuế, văn phòng đăng ký đất đai được cập nhật thường xuyên, giúp cán bộ chủ động kiểm soát tiến độ, kịp thời phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh, qua đó góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Việc mở rộng giải quyết TTHC theo hướng “không giới hạn bởi địa giới” đang được Quảng Ninh triển khai trên diện rộng, từng bước chuyển từ tư duy quản lý theo địa bàn sang phục vụ người dân theo nhu cầu. Hiện 100% TTHC trên địa bàn tỉnh đã được công bố thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính, gồm 2.193 thủ tục do các bộ, ngành ban hành, trong đó có 1.843 thủ tục cấp tỉnh, 297 thủ tục cấp xã và 53 thủ tục liên thông dùng chung; cùng 5 thủ tục do tỉnh ban hành, gồm 2 thủ tục cấp tỉnh và 3 thủ tục cấp xã.
Song song với đó, 100% dịch vụ công đủ điều kiện đã được công bố thực hiện trực tuyến, với 1.698 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 500 dịch vụ công trực tuyến một phần. Những con số này cho thấy quá trình chuyển đổi số trong giải quyết TTHC ở Quảng Ninh đang chuyển mạnh từ việc “đưa thủ tục lên môi trường số” sang tổ chức lại phương thức phục vụ, để người dân có thể thực hiện thủ tục thuận tiện hơn, ít phụ thuộc hơn vào nơi cư trú hay nơi có tài sản, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng theo dõi, giám sát tiến độ giải quyết hồ sơ.
Cùng với điểm nhấn trong giải quyết TTHC trực tuyến phi địa giới, công nghệ số còn đang được đưa trực tiếp đến các điểm Trung tâm Phục vụ hành chính công để phục vụ người dân. Hiện Quảng Ninh đã triển khai thí điểm 10 kiosk thông minh tại 9 cơ quan, đơn vị, hỗ trợ người dân thực hiện xác thực điện tử, tra cứu thông tin và cấp bản sao số tài liệu điện tử. Với thao tác trên màn hình cảm ứng, bàn phím và các thiết bị ngoại vi, người dân có thể chủ động thực hiện nhiều tiện ích ngay tại điểm giao dịch, qua đó giảm thời gian chờ đợi và hạn chế các khâu trung gian trong quá trình giải quyết thủ tục.
Chị Tạ Minh Châu, khu 4, phường Hà Tu, cho biết: “Tôi thấy rất hài lòng với kiosk thông minh vì thao tác trên thiết bị rất nhanh và thuận tiện. Chưa đầy 3 phút, tôi đã hoàn thành việc cung cấp, sao quét, số hoá các giấy tờ cần thiết. Sau đó, hệ thống cung cấp mã QR để chuyển bản sao về điện thoại. Từ mã QR này, tôi có thể cung cấp toàn bộ giấy tờ trong thành phần hồ sơ TTHC cho cán bộ để giải quyết”.
Hiện nay, việc thí điểm vận hành mô hình kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử đang được thử nghiệm đã tiếp nhận 259 hồ sơ đăng ký và được cấp mã QR số hoá giấy tờ thành công; hỗ trợ gần 5.000 lượt thực hiện các chức năng khác như nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến và tra cứu hồ sơ. Một số thủ tục được người dân sử dụng nhiều như cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, chứng thực bản sao, cấp Phiếu lý lịch tư pháp và nhóm thủ tục liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi…
Những câu chuyện thực tế từ các địa phương như Mạo Khê, Hà Tu đã cho thấy chuyển đổi số đang dần chuyển từ những hệ thống, nền tảng công nghệ thành các tiện ích cụ thể trong đời sống. Từ việc đặt lịch trước khi giao dịch, tiếp nhận hồ sơ theo hình thức phi địa giới đến việc nhận kết quả điện tử trên điện thoại… chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ công của bộ máy hành chính nhà nước. Và người dân cũng ngày càng có thêm lựa chọn để thực hiện TTHC thuận tiện ngay tại nơi mình sinh sống.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, khi Quảng Ninh chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển với tư cách thành phố, người dân cần được thụ hưởng ngày càng nhiều hơn những nền tảng thông minh và tiện ích mà chuyển đổi số, chính quyền số, đô thị thông minh và các dịch vụ công trực tuyến mang lại. Vì vậy, việc đánh giá đúng thực tiễn và tiếp tục tìm ra những giải pháp phù hợp là yêu cầu đặt ra trong thời gian tới nhằm góp phần hình thành phương thức phục vụ hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, qua đó tạo nền tảng để Quảng Ninh xây dựng đô thị thông minh, hiện đại và đáng sống.
