Đơn vị Liêm chính Điền kinh (AIU) ngày 23/10 thông báo tạm đình chỉ thi đấu đối với vận động viên Kenya Peres Jepchirchir, nhà vô địch marathon Olympic và thế giới, sau khi mẫu xét nghiệm của cô cho kết quả dương tính với chất cấm erythropoietin (EPO). Quyết định được đưa ra sau khi mẫu thử thu thập trước chiến thắng của Jepchirchir tại Sydney Marathon hồi tháng 8 phát hiện dấu hiệu vi phạm quy định phòng, chống doping.
Theo thông báo của AIU trên mạng xã hội X, mẫu xét nghiệm ngoài thi đấu được lấy tại Kenya trước khi Jepchirchir tham dự Sydney Marathon đã cho kết quả phân tích bất lợi đối với EPO, một chất bị cấm trong thể thao.
Jepchirchir, 33 tuổi, giành huy chương vàng marathon nữ tại Olympic Tokyo năm 2021 và vô địch thế giới năm 2025. Cô từng giữ kỷ lục thế giới bán marathon và hiện đứng thứ năm trên bảng xếp hạng marathon nữ thế giới. Đại diện của vận động viên này, ông Gianni Demadonna, từ chối bình luận về vụ việc
Theo quy trình xử lý các vụ doping trong thể thao quốc tế, vận động viên thường bị tạm đình chỉ thi đấu trong thời gian cơ quan chức năng xem xét vụ việc, cho đến khi có quyết định cuối cùng hoặc vụ việc được khép lại.
Nhà vô địch nhiều giải marathon danh giá
Trước khi vướng vào vụ việc, Jepchirchir là một trong những vận động viên chạy đường dài thành công nhất của Kenya. Ngoài các danh hiệu Olympic và thế giới, cô từng vô địch New York Marathon năm 2021, Boston Marathon năm 2022 và London Marathon năm 2024. Chiến thắng tại Sydney Marathon hồi tháng 8 tiếp tục bổ sung vào bảng thành tích của nữ vận động viên này.
Jepchirchir còn được biết đến với thành tích phá kỷ lục thế giới bán marathon năm 2017 khi đang ở giai đoạn đầu thai kỳ. Theo World Athletics, tám tháng sau khi lập kỷ lục, cô sinh một bé gái.
Ban tổ chức Sydney Marathon ngày 23/10 ra tuyên bố bày tỏ sự thất vọng sâu sắc trước thông tin Jepchirchir bị tạm đình chỉ thi đấu, đồng thời khẳng định sẽ tôn trọng quy trình xem xét vụ việc. Ban tổ chức cũng nhấn mạnh cam kết đối với thể thao trong sạch, khẳng định mọi vận động viên tham dự Sydney Marathon đều xứng đáng được thi đấu trong điều kiện công bằng, còn người tham gia và khán giả phải có cơ sở tin tưởng vào kết quả tại vạch đích.
Điền kinh Kenya tiếp tục đối mặt vấn đề doping
Vụ việc của Jepchirchir là trường hợp mới nhất trong hàng loạt bê bối doping liên quan đến các vận động viên chạy đường dài Kenya, quốc gia nổi tiếng với nhiều nhà vô địch điền kinh thế giới.
Tháng trước, Kenya được trao quyền đăng cai Giải vô địch điền kinh thế giới năm 2029, trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên tổ chức sự kiện này. Tuy nhiên, thành tích nổi bật của các vận động viên Kenya lâu nay cũng đi kèm với những lo ngại về việc sử dụng chất tăng cường thành tích.
Năm 2025, nữ vận động viên Kenya Ruth Chepng’etich, người giữ kỷ lục thế giới marathon nữ, bị cấm thi đấu ba năm sau khi thừa nhận vi phạm liên quan đến mẫu xét nghiệm dương tính với một loại thuốc lợi tiểu nằm trong danh mục cấm. Tháng 3 vừa qua, Albert Korir, cựu vô địch New York Marathon, cũng bị cấm thi đấu năm năm.
Trong chuyến thăm Kenya hồi đầu tháng 10, Chủ tịch Cơ quan Phòng, chống Doping Thế giới (WADA) Witold Banka kêu gọi quốc gia Đông Phi này có những biện pháp quyết liệt hơn nhằm bảo vệ uy tín của nền điền kinh. Theo ông, Kenya cần xây dựng văn hóa thể thao trong sạch, không khoan nhượng với doping và tăng cường các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với hành vi sử dụng chất cấm.
Thông báo đình chỉ Jepchirchir được đưa ra một ngày sau khi AIU quyết định cấm thi đấu sáu năm đối với Ruti Aga, nữ vận động viên marathon hàng đầu Ethiopia. Theo AIU, Aga có kết quả xét nghiệm dương tính với chất cấm, sau đó nộp đơn thuốc giả được cho là do một phòng khám cấp, nhưng cơ sở y tế này thực tế không tồn tại.
