Quảng Ninh đã là một trong những tỉnh, thành phố được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới từ năm 2024. Thế nhưng, bước vào kỷ nguyên mới, giai đoạn mới, khi cả nước triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp, sáp nhập các tỉnh, thành phố, hình thành các xã, phường, đặc khu mới, kéo theo chương trình nông thôn mới cũng bước vào hành trình mới với những chỉ tiêu, tiêu chí khác trước rất nhiều. Vì vậy, cùng với các tỉnh, thành trong cả nước, Quảng Ninh cũng đang bắt tay vào xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.
Còn nhớ vào ngày 27/5/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1013/QĐ-TTg về việc công nhận tỉnh Quảng Ninh (nay là thành phố Quảng Ninh) hoàn thành xây dựng nông thôn mới năm 2024. Vào thời điểm đó, toàn bộ các xã, phường, thị trấn của Quảng Ninh đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 54 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 25 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Đối với cấp huyện lúc bấy giờ có 5 huyện đạt các tiêu chí, chỉ tiêu huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó Đầm Hà, Tiên Yên là những huyện đầu tiên của cả nước được Thủ tướng Chính phủ công nhận huyện nông thôn mới nâng cao.
Bước vào giai đoạn mới, sau thực hiện sắp xếp, sáp nhập các tỉnh, thành phố, triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Quyết định gồm 10 tiêu chí, 47 chỉ tiêu. Trong đó cấp xã được phân thành 3 nhóm để áp dụng phù hợp với điều kiện phát triển. Cách phân loại này cho phép chính sách có sự phân hóa, thay vì áp dụng một mặt bằng cứng cho mọi địa bàn.
Một trong những yêu cầu đầu tiên đối với các địa phương khi bước vào giai đoạn 2026-2030 là phải rà soát lại toàn bộ hiện trạng, bởi không gian phát triển nông thôn đã có nhiều thay đổi sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Căn cứ Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, các địa phương cụ thể hóa việc áp dụng các nội dung tiêu chí, chỉ tiêu phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa bàn.
Xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới cũng được đặt trong một không gian phát triển rộng hơn: Xây dựng nông thôn hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái; nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.
Cùng với đó, bộ tiêu chí thí điểm xã nông thôn mới hiện đại mở ra những yêu cầu cao hơn về hạ tầng số, năng lượng mới và tái tạo, sản xuất nông nghiệp thông minh, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, môi trường, chất lượng nguồn nhân lực, văn hóa và an ninh trật tự.
Linh hoạt trong triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, thành phố Quảng Ninh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo lồng ghép vào các chương trình mục tiêu quốc gia với tinh thần chủ động, quyết liệt, đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế. Đến nay, thành phố đã cân đối, dành nguồn lực 9.700 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố để thực hiện 4 chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026 -2035, trong đó đã phân bổ 2.400 tỷ đồng cho các địa phương thực hiện chương trình trong năm 2026. Quảng Ninh xác định mục tiêu đến năm 2029 hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, trong đó có ít nhất 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Hiện Quảng Ninh ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ thiết yếu, những công trình, dự án hoàn thiện hạ tầng, tạo thêm điều kiện phát triển bền vững cho khu vực nông thôn, tạo sinh kế lâu dài cho người dân. Quảng Ninh cũng chỉ đạo các địa phương tập trung rà soát hiện trạng, xác định những tiêu chí, chỉ tiêu còn thiếu, chưa hoàn thành, từ đó xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp, đảm bảo tiến độ xây dựng nông thôn mới.
Trong giai đoạn trước, Quảng Ninh vốn là một trong những địa phương hoàn thành xây dựng nông thôn mới sớm nhất cả nước. Tin tưởng rằng, với những kinh nghiệm và cách làm hay, hiệu quả từng được triển khai, Quảng Ninh sẽ sớm hoàn thành xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
