Trong suy nghĩ của tôi, Quảng Đức - xã biên giới vùng đồng bào dân tộc thiểu số, là nơi vùng sâu, vùng xa với những con đường đất nhỏ hẹp, nhà cửa thưa thớt cùng những đứa trẻ chân đất, đầu trần đùa nghịch trên đồng ruộng. Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác, Quảng Đức hôm nay chẳng mấy khác biệt so với những xã, phường đô thị. Nhờ nguồn lực đầu tư mới, hạ tầng giao thông ở đây thậm chí còn có phần đồng bộ và khang trang hơn. Nhìn những bóng áo trắng học trò nối đuôi nhau trên chiếc xe đạp đến trường, đổ bóng xuống những đồi chè xanh ngát, mới thấy một vùng biên cương đổi mới đang thực sự hiện hữu từng ngày.
Trưởng bản Lý Hiện Đại và sự hiện đại của bản Chăn Mùi
Toàn xã Quảng Đức hiện có 6 thôn, 4 bản. Có lẽ chỉ còn Quảng Đức là một trong ít địa phương giữ bản như một đơn vị hành chính cấp thôn. Từ UBND xã đến bản Chăn Mùi chỉ mất chưa đầy 10 phút đi xe. Đúng như cái tên đặc biệt của mình, Trưởng bản Lý Hiện Đại sở hữu tư duy vô cùng mới mẻ, đúng với nhịp sống đang đổi thay từng ngày nơi đây.
Tối những ngày cuối tháng 9, nhà văn hoá Chăn Mùi luôn sáng đèn từ sớm để phục vụ bà con tập luyện văn nghệ, sẵn sàng cho lần tham gia Liên hoan tiếng hát khu dân cư xã Quảng Đức năm 2026 tới đây. Chương trình văn nghệ của bản Chăn Mùi gồm 5 tiết mục, trong đó điệu múa truyền thống người Dao và tiểu phẩm về sự phát triển của bản sẽ là những tiết mục được Chăn Mùi kỳ vọng “ăn điểm”.
Hiện bản Chăn Mùi đang và sắp triển khai 5 tuyến đường cùng 1 đập nước. Công trình ảnh hưởng đến gần 200 hộ dân, chiếm tới 70% số hộ toàn bản. Trưởng bản Lý Hiện Đại chia sẻ, dù việc thi công sẽ phải cắt vào đất vườn, hàng rào, thậm chí là cả công trình xây dựng trên đất của người dân, bà con đều đồng thuận, chưa ai phản đối vì đều mong công trình sớm hoàn thành.
Chăn Mùi chủ yếu làm nghề rừng và canh tác nông nghiệp. Hiện những rừng quế của bà con đều trồng theo hướng hữu cơ, hạn chế tối đa sử dụng hoá chất. Những vụ thu hoạch quế của Chăn Mùi cũng vì thế mà được giá hơn, người dân thu được nhiều tiền hơn để xây sửa nhà cửa.
Theo chia sẻ từ Trưởng bản Lý Hiện Đại, hiện Chăn Mùi có 200/287 hộ xây được nhà mới khang trang. Mọi lứa tuổi trong bản đều có công việc rõ ràng: Người trẻ làm việc tại các doanh nghiệp, trẻ em đi học, người trung niên chăm lo ruộng vườn và kinh tế rừng. Đặc biệt, cây quế đang trở thành nguồn thu chính giúp kinh tế nhiều gia đình bứt phá sau mỗi vụ thu hoạch.
Tai, mắt nhân dân là động lực phát triển
Sau vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, 10/10 thôn, bản của xã đều được rà soát đầu tư các công trình hạ tầng giao thông kỹ thuật, hạ tầng sản xuất cũng như xây dựng các mô hình sản xuất mới. Đội ngũ cán bộ thôn và người dân tham gia rất tích cực vào quá trình đầu tư xây dựng này.
Trong cái nắng gắt của ngày cuối hè, chị Mạc Thị Như, Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn 2, từ sớm đã có mặt tại công trường để giám sát việc thi công công trình mở rộng đường trên địa bàn. Chị Như cho biết: Thôn đang được đầu tư nhiều công trình đường giao thông, điện, nước và các hạ tầng sản xuất. Theo chức năng nhiệm vụ, anh chị em cán bộ thôn chúng tôi thực hiện việc giám sát, mục tiêu là phối hợp tối đa với đơn vị thi công giải quyết công việc phát sinh trong quá trình thi công, cùng với đó cũng là tạo áp lực để đơn vị thi công triển khai nghiêm túc, tránh sai sót xảy ra do chủ quan.
Phối hợp giám sát công trình thi công là một trong những nhiệm vụ cũng là hoạt động cần thiết mà xã Quảng Đức đặt ra cho các thôn, bản có công trình thi công trên địa bàn.
Thôn Hải Thành là trung tâm canh tác nông nghiệp của Quảng Đức. Nơi đây có những cánh đồng tiên phong tham gia mô hình sản xuất mới. Toàn bộ 27ha ruộng của Hải Thành đều canh tác liên tục, một năm 2-4 vụ, bao gồm lúa và hoa màu. Cũng vì vậy mà xã Quảng Đức đang cho triển khai thi công công trình cải tạo đập giữ nước và hệ thống kênh dẫn tưới tiêu đến đồng ruộng.
Trực tiếp cùng đơn vị thi công kiểm tra một vị trí vườn tạp có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ dự án, ông Nguyễn Văn Vững, Trưởng thôn Hải Thành, chủ động ghi nhận thực địa, cẩn trọng xác minh chủ sở hữu khu đất để thống nhất lịch họp bàn giữa 4 bên liên quan. Ông Vững khẳng định đây là việc làm đúng quy định về quyền giám sát của thôn, đúng với tinh thần chỉ đạo của xã Quảng Đức đối với các hoạt động liên quan đến lợi ích của người dân.
Nhiều dư địa phát triển mới
Quảng Đức là địa phương có diện tích trồng chè lớn nhất tỉnh hiện nay, với 114ha, là vùng nguyên liệu của chè Đường Hoa. Theo ông Phan Văn Việt, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Đức, qua rà soát, toàn xã có thể phát triển thêm 60ha trồng chè. Đặc biệt, Quảng Đức có những vùng đồi thấp vốn là nơi trồng chè trước đây, sau quá trình chuyển đổi, hiện trạng là đất trồng cây lâm nghiệp, tuy nhiên vẫn đang được bà con nhân dân trồng xen với cây chè.
Hiện Quảng Đức đang đề xuất thành phố xem xét việc chuyển đổi từ trồng keo sang trồng chè, phát triển bền vững vùng chè đồi. Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Đức Phan Văn Việt phân tích: Diện tích vùng đồi thấp có thể trồng chè của xã lên đến vài trăm héc ta. Quan trọng là cây chè Quảng Đức về gốc gác là trồng trên đồi, cũng vì thế mà hương vị, năng suất cao hơn hẳn so với canh tác ở những địa hình khác. Hiện nay, giá chè Quảng Đức đang đạt 25.000 đồng/kg chè hái tay và 8.000 đồng/kg chè hái máy, mức thu này cao gấp 1,5-3 lần so với nhiều loại cây trồng. Quảng Đức đang thu hút doanh nghiệp có tiềm lực vào đầu tư nhà xưởng chế biến chè, mục tiêu là tạo ra những phẩm chè sạch, mang thương hiệu Quảng Đức.
Song hành cùng định hướng phát triển cây chè, người dân xã Quảng Đức đang tích cực bắt nhịp với các mô hình sản xuất mới. Anh Phùn Văn Hoà, Phó Phòng Kinh tế xã Quảng Đức, cho biết: Từ đầu năm đến nay, người dân canh tác mở rộng mô hình cây địa liền canh tác đa tầng, cây khoai sọ nương trồng xen trong rừng keo, cây khoai tây Atlantic và mô hình nuôi đồng thương phẩm.
Riêng mô hình trồng cây địa liền theo hướng canh tác đa tầng là công trình sáng tạo do anh Phùn Văn Hoà nghiên cứu vừa đạt giải khuyến khích tại Cuộc thi "Sáng tạo kỹ thuật nhà nông toàn quốc" lần thứ XI (2025-2026).
Theo anh Phùn Văn Hoà, ưu điểm của mô hình là trong cùng diện tích có thể canh tác cùng nhiều loại cây có tính tương hỗ nhau, ví như địa liền, sắn, cau; địa liền, ngô; địa liền vải, nhãn… qua đó nâng cao thu nhập trên một diện tích canh tác. Riêng mô hình khoai tây Atlantic đã được người dân tự trồng trong 3 năm qua. Năm 2026 này, Quảng Đức chính thức phối hợp với doanh nghiệp Orion và Viện Sinh học và Công nghệ nông nghiệp mở rộng vùng khoai tây khoảng 20-30ha.
Diện mạo Quảng Đức hôm nay càng có cơ hội đổi thay khi đã chính thức khởi công 2 cụm công nghiệp Quảng Thành, Quảng Đức và đầu tư xây dựng nút giao kết nối QL18B với cao tốc Vân Đồn - Móng Cái... Cùng với đó, khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh với diện tích hơn 9.300ha nằm trọn trong địa giới hành chính của xã đang được định hướng phát triển trở thành khu kinh tế cửa khẩu quốc tế năng động, gắn kết với cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn, Móng Cái, tạo nên lợi thế khác biệt cho Quảng Đức về kinh tế cửa khẩu, thương mại, dịch vụ và logistics.
Tạm biệt Quảng Đức với nhịp chuyển động mạnh mẽ đang có, tôi có niềm tin về một Quảng Đức phát triển, đáp ứng mục tiêu mà địa phương này đề ra. Đó là hướng phát triển chiến lược thương mại, dịch vụ logistics, công nghiệp phụ trợ và sản xuất gắn với hoạt động xuất, nhập khẩu. Kinh tế nông nghiệp vẫn được giữ vững, tạo bệ đỡ cho nền kinh tế. Thu nhập bình quân đầu người Quảng Đức đến năm 2030 đạt ít nhất 110 triệu đồng/năm.
