Thời gian qua, Quảng Ninh đã có sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng và các công trình động lực. Chỉ riêng ngày 19/12/2025, địa phương đồng loạt khởi công, khánh thành 31 công trình, dự án trọng điểm với tổng vốn 390.800 tỷ đồng; những ngày đầu tháng 9/2026 tiếp tục khởi công, khánh thành hàng loạt dự án với tổng vốn gần 47.000 tỷ đồng. Từ giao thông, đô thị, công nghiệp đến du lịch, dịch vụ, các dự án đang từng bước mở rộng không gian phát triển, tăng kết nối giữa các khu vực và tạo thêm dư địa cho những động lực tăng trưởng mới của thành phố Quảng Ninh. Điểm dễ nhận thấy là các dự án ngày càng có sự gắn kết về không gian và chức năng. Một tuyến đường mới không chỉ phục vụ đi lại mà còn tạo điều kiện hình thành khu đô thị, khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ. Một khu đô thị được đầu tư đồng bộ cũng làm tăng nhu cầu về thương mại, du lịch, giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu. Sự kết nối này đang từng bước hình thành cấu trúc phát triển đa trung tâm, khai thác tốt hơn lợi thế của từng khu vực.

Trong đó, giao thông tiếp tục giữ vai trò mở đường. Những tuyến đường mới, đường ven biển, đường sắt và các công trình logistics đang từng bước kết nối các khu vực đô thị, công nghiệp, dịch vụ với các trung tâm kinh tế trong vùng, đồng thời đưa những khu vực còn dư địa phát triển vào mạng lưới kết nối chung. Điển hình là Dự án Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được kỳ vọng tạo thêm phương thức vận tải hiện đại, rút ngắn thời gian kết nối với Thủ đô và các trung tâm kinh tế lớn. Khi Ga Hạ Long được hình thành, tuyến đường sắt sẽ tăng khả năng kết nối hành khách, hỗ trợ phát triển du lịch, dịch vụ và mở rộng khả năng giao thương, thu hút đầu tư.

Đây cũng là công trình có ý nghĩa đối với việc tổ chức lại không gian phát triển dọc tuyến. Các khu vực có ga đường sắt và kết nối thuận lợi sẽ có thêm điều kiện phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, tạo ra những điểm tập trung hoạt động kinh tế mới. Khi kết hợp với cao tốc và mạng lưới đường bộ hiện hữu, phương thức vận tải mới sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống kết nối đa phương thức của thành phố.

Cùng với đó, Đường ven biển phía Tây Bắc vịnh Cửa Lục và Đường bao biển kéo dài tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông ven biển, mở thêm hướng kết nối giữa các khu vực đô thị, du lịch, dịch vụ. Các tuyến đường này không chỉ rút ngắn hành trình giữa các khu vực mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn quỹ đất, cảnh quan và lợi thế ven biển.

Tuyến đường ven sông kết nối cao tốc Hạ Long - Hải Phòng với khu vực Đông Triều cũng mở ra hành lang phát triển mới dọc sông, tăng liên kết với khu vực phía Tây và Hải Phòng. Khi giao thông được cải thiện, các khu vực hai bên tuyến sẽ có thêm điều kiện phát triển đô thị, dịch vụ và sản xuất, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các cực tăng trưởng phía Đông và phía Tây.

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 10, dự kiến hoàn thành trong năm 2027, sẽ tăng năng lực kết nối Quảng Ninh với Hải Phòng, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, hành khách và liên kết vùng. Đây là tuyến kết nối có ý nghĩa đối với hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa của khu vực phía Tây, nhất là khi các khu công nghiệp và đô thị mới tiếp tục được đầu tư.

Ở phía Tây, Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh tại khu vực Hà An được khởi công cuối tháng 12/2025, bổ sung quỹ đất lớn cho phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, vui chơi giải trí. Gắn với mạng lưới giao thông đang được đầu tư, dự án góp phần mở rộng không gian đô thị về phía Tây, tạo điều kiện hình thành một khu vực phát triển mới với hạ tầng đồng bộ.

Sự hình thành của khu đô thị quy mô lớn cũng kéo theo nhu cầu về hệ thống dịch vụ và hạ tầng xã hội. Đây là yếu tố tạo thêm sức hút đối với doanh nghiệp, người lao động và các hoạt động thương mại, dịch vụ, qua đó làm tăng giá trị sử dụng của những khu vực được kết nối mới.

Không gian kinh tế biển cũng được bổ sung thêm năng lực từ Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh. Công trình đang được thi công, từng bước hoàn thiện năng lực tiếp nhận, tập kết và lưu chuyển hàng hóa. Khi đưa vào khai thác, bến cảng sẽ tăng năng lực logistics, hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu và kết nối Quảng Ninh với chuỗi cung ứng khu vực.

Cảng biển cùng với đường bộ, đường sắt tạo thành các mắt xích của mạng lưới vận tải đa phương thức. Đây là điều kiện quan trọng để giảm chi phí logistics, nâng khả năng lưu chuyển hàng hóa và tăng sức hấp dẫn của thành phố đối với các dự án sản xuất, thương mại, dịch vụ có nhu cầu kết nối lớn.

Cùng với các dự án đang triển khai, Quảng Ninh tiếp tục đề xuất hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng. Địa phương đã có văn bản gửi Chủ tịch Quốc hội đề nghị bổ sung tuyến cao tốc từ cao tốc Hải Phòng - Hạ Long đến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội vào Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tuyến đường được định hướng tạo thêm kết nối giữa Quảng Ninh với các trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị của vùng Thủ đô.

Việc tiếp tục bổ sung các tuyến kết nối cho thấy yêu cầu phát triển hạ tầng không dừng ở giải quyết nhu cầu giao thông hiện tại. Mục tiêu lớn hơn là hình thành mạng lưới đủ năng lực phục vụ quy mô kinh tế ngày càng lớn, mở rộng không gian liên kết và tạo điều kiện để các dự án mới phát huy hiệu quả sau đầu tư.

Hạ tầng được mở rộng đang tạo điều kiện để các lĩnh vực kinh tế phát triển theo hướng đa dạng hơn. Tại Khu kinh tế Vân Đồn, dự án Khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp được khởi công, bổ sung sản phẩm và dịch vụ du lịch chất lượng cao, khai thác lợi thế biển đảo và vị trí của khu vực.

Với Vân Đồn, việc phát triển các dự án dịch vụ quy mô lớn gắn với hạ tầng kết nối sẽ tạo thêm khả năng thu hút dòng khách có mức chi tiêu cao, kéo theo nhu cầu về lưu trú, vui chơi giải trí, thương mại và các dịch vụ hỗ trợ. Đây cũng là hướng khai thác giá trị của không gian biển đảo theo chiều sâu, thay vì chỉ dựa vào các sản phẩm du lịch truyền thống.

Trong lĩnh vực công nghệ, Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu tạo nền tảng hình thành không gian dành cho công nghệ, đổi mới sáng tạo và dịch vụ số. Đây là một trong những hướng phát triển mới nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo thêm dư địa cho các doanh nghiệp công nghệ và từng bước đa dạng hóa cơ cấu kinh tế.

Việc hình thành không gian công nghệ cũng tạo khả năng kết nối với các lĩnh vực đang có lợi thế như du lịch, dịch vụ, đô thị và logistics. Công nghệ số có thể tham gia sâu hơn vào quản lý đô thị, vận hành dịch vụ, quảng bá điểm đến, thanh toán và cung cấp các sản phẩm mới, qua đó nâng giá trị của những ngành kinh tế hiện hữu.

Tại lĩnh vực công nghiệp, dự án đầu tư kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp Bạch Đằng bổ sung quỹ đất phát triển công nghiệp, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp và việc làm. Khi được kết nối với hệ thống giao thông liên vùng, khu công nghiệp sẽ có thêm lợi thế về tiếp cận thị trường, vận chuyển nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm.

Trong nông nghiệp, dự án Chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa công nghệ cao do Tập đoàn TH làm chủ đầu tư tại xã Quảng Tân và xã Đầm Hà mở hướng phát triển sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ, gắn chăn nuôi với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Mô hình này tạo thêm giá trị ở khu vực nông thôn, đồng thời mở rộng chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến và thị trường.

Như vậy, cùng với công nghiệp và đô thị, khu vực nông nghiệp cũng đang được tổ chức lại theo hướng nâng cao năng suất, tăng hàm lượng công nghệ và giá trị sản phẩm. Đây là hướng mở rộng không gian kinh tế, giúp nhiều khu vực có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị mới.

Cùng với các lĩnh vực sản xuất, hệ thống dịch vụ thiết yếu cũng được đầu tư mở rộng. Dự án nhà khám bệnh thuộc Bệnh viện Đa khoa TP Quảng Ninh và Dự án Mở rộng, nâng cấp Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí bổ sung năng lực khám, chữa bệnh, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Hạ tầng y tế được nâng cấp không chỉ đáp ứng nhu cầu dân cư hiện tại mà còn là điều kiện cần thiết khi quy mô đô thị, dân số và các hoạt động kinh tế tiếp tục tăng. Cùng với y tế, các dự án nhà ở xã hội đang bổ sung nguồn cung nhà ở phù hợp cho người lao động, người thu nhập thấp và các nhóm đối tượng chính sách, góp phần mở rộng không gian sống gắn với các khu vực phát triển mới.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình mở rộng đô thị. Không gian phát triển mới phải đi cùng hạ tầng xã hội, nhà ở và các dịch vụ thiết yếu để người dân có điều kiện sinh sống, làm việc ổn định. Khi các yếu tố này được đầu tư đồng bộ, sức hút của các khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ cũng được nâng lên.

Một hướng đi khác đang được mở rộng là phát triển năng lượng tái tạo. Nhà máy điện mặt trời Đầm Hà góp phần bổ sung nguồn điện sạch, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu năng lượng và mục tiêu phát triển xanh. Việc bổ sung các dự án năng lượng sạch cũng phù hợp với yêu cầu giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao tính bền vững của mô hình tăng trưởng.

Từ giao thông, đô thị đến công nghiệp, công nghệ, du lịch, logistics, y tế, nhà ở, nông nghiệp và năng lượng, các dự án đang triển khai tạo thành những mắt xích bổ trợ lẫn nhau. Hạ tầng giao thông mở rộng khả năng tiếp cận; đô thị và các khu chức năng tạo mặt bằng phát triển; công nghiệp, dịch vụ, du lịch và các lĩnh vực mới tạo thêm hoạt động kinh tế.

Điểm quan trọng là các không gian này ngày càng có khả năng liên kết thay vì phát triển riêng lẻ. Một dự án giao thông có thể mở đường cho đô thị và công nghiệp; đô thị mới tạo thị trường cho dịch vụ; cảng biển và logistics hỗ trợ sản xuất; công nghệ nâng chất lượng vận hành; du lịch tạo thêm nhu cầu đối với thương mại, dịch vụ và hạ tầng. Khi các mắt xích được kết nối, hiệu quả của từng dự án cũng được nâng lên.

Cách tổ chức không gian này tạo điều kiện để các khu vực có lợi thế khác nhau tham gia sâu hơn vào mạng lưới phát triển chung. Phía Tây có thêm dư địa cho đô thị, công nghiệp và dịch vụ; khu vực ven biển mở rộng các hoạt động du lịch, đô thị, logistics; Vân Đồn phát triển dịch vụ du lịch cao cấp; các khu vực nông nghiệp có thêm điều kiện chuyển sang sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ.

Sự phân bổ các dự án theo nhiều khu vực cũng góp phần tạo thế liên kết thay vì tập trung hoạt động kinh tế vào một địa bàn. Đây là cơ sở để khai thác tốt hơn lợi thế về biển, đô thị, công nghiệp, cửa khẩu, nông nghiệp và dịch vụ, đồng thời mở thêm dư địa cho các địa bàn đang có tốc độ phát triển nhanh.

Đây là cơ sở để thành phố Quảng Ninh tiếp tục mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa động lực tăng trưởng và nâng cao chất lượng đô thị. Khi các dự án hoàn thành, khả năng kết nối sẽ được và các không gian kinh tế phát huy hiệu quả, thành phố sẽ có thêm điều kiện thu hút đầu tư, mở rộng việc làm, nâng chất lượng dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Hà Thanh
Trình bày: Tất Đạt