Công ty Cổ phần Chế tạo máy - VINACOMIN (VMC) là đơn vị sản xuất cơ khí có quy mô lớn trong Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) cũng như cả nước. Để đáp ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Đảng ủy Công ty xác định chuyển đổi số là “chìa khóa vàng” để phát triển nhanh, bền vững, và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác chuyển đổi số, tạo sự bứt phá trong sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định vị thế đơn vị cơ khí hàng đầu của TKV.
Thống nhất cao từ nhận thức đến hành động
Đảng ủy Công ty Cổ phần Chế tạo máy - VINACOMIN xác định,phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng nhằm đổi mới phương thức quản trị, tiết giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh (SXKD); góp phần xây dựng TKV trở thành doanh nghiệp số vào năm 2030, xây dựng thành phố Quảng Ninh phát triển nhanh, giàu mạnh, bền vững trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Thực hiện chỉ đạo của TKV và Đảng ủy Than Quảng Ninh về thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đảng ủy Công ty đã xây dựng và ban hành kế hoạch triển khai thực hiện với mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể.
Nhận thức rõ chuyển đổi số không chỉ là sự thay đổi về mặt công nghệ mà trước hết là sự thay đổi về tư duy, Đảng ủy Công ty đã ban hành các kế hoạch chuyên đề về đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cốt lõi của Cách mạng công nghiệp 4.0; đưa chỉ tiêu số hóa vào triển khai nhiệm vụ chính trị hàng năm gắn với trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chi bộ với hiệu quả chuyển đổi số tại từng đơn vị. Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng, giúp 100% cán bộ, đảng viên và người lao động nhận thức rõ tầm quan trọng của chuyển đổi số và là nhiệm vụ sống còn để tăng năng suất, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả SXKD và thu nhập của CB, CN, NLĐ, tạo sự thống nhất cao từ nhận thức đến hành động trong toàn Đảng bộ.
Đảng ủy và Ban lãnh đạo Công ty đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đồng bộ, thống nhất, toàn diện từ cấp Đảng ủy Công ty đến các chi bộ trực thuộc, trong tất cả các lĩnh vực công tác đảng, hoạt động SXKD và hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội. Trong công tác Đảng, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu của Đảng ủy Công ty; 100% thông tin về tổ chức bộ máy, biên chế, hồ sơ đảng viên và cán bộ được số hóa và thực hiện trên môi trường số; 100% cán bộ trong các cơ quan đảng được trang bị chữ ký số theo quy định.
Đảng ủy Công ty tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các Nghị quyết, Kế hoạch, Chương trình hành động của cơ quan chuyên môn về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm theo tiến độ đề ra. Công ty đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hạ tầng công nghệ số tiên tiến, hiện đại, dung lượng lớn, tốc độ cao; công tác lãnh đạo, quản lý điều hành trên môi trường số; ứng dụng, sử dụng hiệu quả các công nghệ được trang bị, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đường truyền kết nối và vận hành thông suốt của cơ quan Đảng với cơ quan chuyên môn, các tổ chức chính trị - xã hội; khai thác và sử dụng có hiệu quả tài nguyên số, dữ liệu số…
Chủ động, sáng tạo trong thực hiện
Triển khai kế hoạch của Đảng ủy Công ty, Ban Giám đốc và các tổ chức đoàn thể đã chủ động, sáng tạo, nhanh chóng bắt tay ngay vào việc xây dựng “Hệ sinh thái số VMC”; tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò dẫn dắt của KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đẩy mạnh đầu tư khuyến khích chuyển giao, ứng dụng công nghệ mới các lĩnh vực SXKD cốt lõi của Công ty; tiếp tục đẩy mạnh đổi mới công nghệ chế tạo theo hướng tiên tiến, hiện đại, thực hiện “Cơ giới hóa - Tự động hóa - Tin học hóa” trong các dây chuyền sản xuất; tăng cường học tập trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao nhận thức, năng lực tiếp cận các dây chuyền, công nghệ tiên tiến, vận dụng phù hợp để đẩy mạnh hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo, góp phần hoàn thành kế hoạch, nhiệm vụ SXKD và chiến lược phát triển Công ty.
Cùng với phát huy cơ sở vật chất, trang thiết bị sẵn có và mới được đầu tư, Công ty hoàn thiện nâng cấp mạng nội bộ cáp quang tốc độ cao, đồng bộ hóa hệ thống máy chủ an toàn bảo mật, phủ sóng Wi-Fi công nghiệp toàn diện từ khối văn phòng đến các phân xưởng sản xuất. Chuyển đổi toàn bộ phương thức điều hành truyền thống sang môi trường mạng thông qua hệ thống Văn phòng điện tử (e-Office), tối ưu hóa các phần mềm quản trị tài chính, nhân sự - tiền lương và số hóa 100% hồ sơ kỹ thuật sản phẩm. Đồng thời, công ty tổ chức hàng loạt các lớp bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng số, nâng cao năng lực số, chuyển giao công nghệ điều khiển máy CNC cho đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật, sẵn sàng làm chủ dòng thiết bị thế hệ mới, sử dụng phần mềm chuyên ngành và vận hành thiết bị thông minh.
Sự chuyển mình, bứt phá mạnh mẽ từ chuyển đổi số
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy và sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan chuyên môn, các tổ chức đoàn thể, sự đồng lòng của người lao động, Công ty đã bứt phá mạnh mẽ, ghi nhận nhiều kết quả vượt bậc trong việc hiện đại hóa cơ sở vật chất và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Sự chuyển mình mạnh mẽ nhất của VMC trong giai đoạn 2025 - 2026 được thể hiện sinh động tại các đơn vị phòng ban, phân xưởng sản xuất, nơi dòng chảy số hóa đang hiện diện trong từng giờ lao động sản xuất của tập thể CB, CN, NLĐ.
Tại Phòng Kỹ thuật - Công nghệ, các cán bộ, kỹ sư VMC đã phát huy tối đa các phần mềm bản quyền tiên tiến CAD/CAM/CAE/JSCAST kết hợp hệ thống máy trạm cấu hình cao mới đầu tư. Thay vì chế tạo thử nghiệm tốn kém, phòng đã thực hiện mô phỏng ứng lực, chạy thử nghiệm ảo độ bền của các thiết bị mỏ hạng nặng trên máy tính. Giải pháp này giúp rút ngắn đến 30% thời gian thiết kế và loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai sót kỹ thuật trước khi đưa vào sản xuất đại trà.
Tại các Phân xưởng Cơ khí 1 và Cơ khí 2, đây là những đơn vị chủ lực trong sản xuất khi liên tục được đầu tư mới các trung tâm gia công CNC đa trục công suất lớn. Việc số hóa bản vẽ và chuyển dữ liệu trực tiếp từ Bộ phận kỹ thuật xuống máy CNC giúp độ chính xác của các chi tiết trục, bánh răng đạt tỷ lệ tiệm cận tuyệt đối, giải phóng sức lao động đáng kể cho người thợ.
Là đơn vị chế tạo các sản phẩm phục vụ cho sản xuất hầm lò, cho các dự án lớn và các đơn vị ngoài TKV, Phân xưởng Kết cấu đã đưa vào vận hành hệ thống Robot hàn tự động thế hệ mới trong dây chuyền chế tạo vì lò áp lực cao và các khung băng tải, kết cấu thép lớn. Các đường hàn tự động được lập trình và dưới sự giám sát của kỹ thuật viên không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt thợ hàn bậc cao.
Còn tại Phân xưởng Cán thép với dây chuyền cán thép vì lò công suất 80.000 - 100.000 tấn/năm, Công ty đã tối ưu hóa thành công dây chuyền cán thép vì lò sẵn có bằng cách tích hợp hệ thống cảm biến và phần mềm giám sát sản xuất (MES) trực quan. Mọi dữ liệu về nhiệt độ phôi, áp lực cán và tiến độ sản xuất đều được truyền tải theo thời gian thực (Real-time) về trung tâm điều hành.
Trong những năm vừa qua, nhờ đẩy mạnh ứng dụng KHCN, tự động hóa, tin học hóa và chuyển đổi số, với những nỗ lực không ngừng nghỉ và quyết tâm cao từ Ban lãnh đạo đến đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân đã mang lại cho VMC những kết quả nổi bật, tạo đà bứt phá toàn diện trong giai đoạn 2025 - 2026. Công ty đã thiết kế, chế tạo thành công nhiều sản phẩm mang thương hiệu VMC có độ phức tạp lớn như các dòng tời trục mỏ công suất cao, hệ thống băng tải giàn tải lớn, vì chống lò áp lực lớn; nghiên cứu, thiết kế và chế tạo bánh răng 30Z144 của máy xúc ЭKГ10, máy nắn thép hình, máy cưa di động sử dụng trong dây chuyền cán và máy đập búa công suất 100 tấn/giờ, hệ thống giám sát và bảo vệ động cơ một chiều công suất đến 2.500 kW… phục vụ đắc lực cho sản xuất than hầm lò, lộ thiên, sàng tuyển của TKV, thay thế nhập khẩu. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng tương đương hàng ngoại nhập nhưng giá thành cạnh tranh hơn nhiều, giúp TKV chủ động nguồn thiết bị trong nước. Ngoài ra, còn nghiên cứu chế tạo thành công nhiều sản phẩm cơ khí phức tạp, yêu cầu độ chính xác cao cho các doanh nghiệp ngoài TKV và phục vụ xuất khẩu.
Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty Phạm Xuân Phi cho biết: “Nhờ đẩy mạnh ứng dụng KHCN và chuyển đổi số, kiểm soát tốt vật tư bằng công nghệ và vận hành thiết bị tự động, năng suất lao động toàn Công ty tăng trưởng bình quân trên 12%/năm. Tỷ lệ phế phẩm, hao hụt nguyên, nhiên vật liệu tại các phân xưởng giảm sâu, đem lại giá trị làm lợi hàng tỷ đồng mỗi năm. Việc ứng dụng công nghệ thông minh, hệ thống camera AI đã giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành sản xuất; ngăn ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ mất an toàn. Người thợ VMC giờ đây được làm việc trong môi trường hiện đại, an toàn và chuyên nghiệp hơn, thu nhập và đời sống không ngừng được nâng cao”.
Đặc biệt, ngày 21/9/2026,Hội đồng thẩm định Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh đã thẩm định hồ sơ và thống nhất đánh giá Công ty Cổ phần Chế tạo máy - VINACOMIN đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định để được cấp Giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ. Đây là dấu mốc quan trọng, ghi nhận những nỗ lực của Công ty trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời khẳng định năng lực nghiên cứu, thiết kế và chế tạo của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, người lao động VMC.
Những bước đi vững chắc trong chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2026 đã giúp VMC đạt được kết quả SXKD ấn tượng năm 2025 với doanh thu đạt trên 2.306 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt trên 20,9 tỷ đồng và tiền lương bình quân đạt 14,9 triệu đồng/người/tháng. Năm 2026, Công ty đề ra mục tiêu hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu kế hoạch SXKD, giữ vững đà tăng trưởng, khẳng định vững chắc vị thế là Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ tiêu biểu của ngành Than; đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và sự phát triển của TKV cũng như xây dựng thành phố Quảng Ninh phát triển nhanh, hiện đại, bền vững.
