Dù công tác kiểm phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ chưa hoàn tất, các nhân vật có triển vọng tranh cử tổng thống năm 2028 của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc đua vào Nhà Trắng, trong bối cảnh kết quả bầu cử vừa qua làm thay đổi đáng kể cục diện chính trị Mỹ.
Ngày 4/11 (giờ địa phương), chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã tạo động lực mới cho các gương mặt tiềm năng của đảng này, đồng thời đặt nhiều chính trị gia đảng Cộng hòa trước yêu cầu điều chỉnh chiến lược sau thất bại nặng nề.
Trong số các nhân vật đảng Cộng hòa, Phó Tổng thống JD Vance được đánh giá là người chịu tác động đáng kể. Trước cuộc bầu cử, ông Vance là một trong những ứng cử viên tiềm năng hàng đầu của đảng Cộng hòa cho cuộc đua tổng thống năm 2028. Tuy nhiên, kết quả bất lợi của đảng và mối quan hệ chính trị gần gũi với Tổng thống Donald Trump có thể ảnh hưởng đến triển vọng của ông.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 4/11, ông Vance cho rằng cuộc chiến tại Iran là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa. Ông nêu rõ, những người ủng hộ cuộc chiến cần thẳng thắn đánh giá liệu cái giá phải trả có tương xứng với mục tiêu đề ra hay không, trong đó có việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong ít nhất 6 năm tới.
Theo ông Vance, mọi cuộc thảo luận nghiêm túc về định hướng sắp tới của đảng Cộng hòa cần bắt đầu từ vấn đề này.
Trước đây, ông Vance từng phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự ở nước ngoài, song sau đó công khai bảo vệ quyết định tiến hành chiến dịch quân sự nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân của Tổng thống Trump. Trong khi đó, một số thông tin trên truyền thông cho rằng ông từng bày tỏ sự hoài nghi về cuộc chiến trong các cuộc trao đổi riêng.
Tổng thống Trump không bác bỏ nhận định của ông Vance về nguyên nhân thất bại, nhưng tiếp tục bảo vệ quyết định tiến hành cuộc chiến tại Iran. Khi đề cập khả năng Phó Tổng thống tham gia cuộc đua năm 2028, ông Trump cho rằng ông Vance có thể sẽ không tranh cử.
Trước đó, ông Vance tuyên bố sẽ quyết định vấn đề này sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Đảng Dân chủ xuất hiện nhiều gương mặt tiềm năng
Cuộc đua tổng thống năm 2028 dự kiến có sự tham gia của nhiều ứng cử viên từ cả hai đảng. Các cuộc bỏ phiếu đầu tiên trong vòng bầu cử sơ bộ sẽ diễn ra sau hơn 1 năm nữa, khiến những chính trị gia có tham vọng vào Nhà Trắng sớm xúc tiến công tác chuẩn bị.
Thượng nghị sĩ bang Arizona Mark Kelly và Thống đốc bang Kentucky Andy Beshear đã bước đầu trao đổi với những nhân sự có thể tham gia đội ngũ vận động tranh cử.
Cựu Phó Tổng thống Kamala Harris, ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ năm 2024, bày tỏ vui mừng trước kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ, đặc biệt là những thắng lợi của đảng tại các bang miền nam nước Mỹ.
Trong cuộc trao đổi với AP ngày 4/11, bà Harris cho biết mong muốn tiếp tục đóng góp vào định hướng phát triển của đảng Dân chủ, bất kể có quyết định tái tranh cử tổng thống hay không. Bà nhấn mạnh trách nhiệm thúc đẩy những vấn đề và tiếng nói mà bản thân có kinh nghiệm, dù có tiếp tục đảm nhiệm chức vụ trong chính quyền hay không.
Trong khi đó, ông Rahm Emanuel chưa tiết lộ kế hoạch cụ thể dù đã dành phần lớn thời gian trong năm qua để chuẩn bị cho khả năng tranh cử tổng thống. Ông cho rằng hiện nay các chính trị gia cần tập trung vào công tác điều hành đất nước thay vì quá sớm hướng tới cuộc bầu cử tiếp theo.
Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cũng giúp nhiều thống đốc bang thuộc đảng Dân chủ củng cố vị thế chính trị. Thống đốc bang Maryland Wes Moore và Thống đốc bang Illinois JB Pritzker đều giành chiến thắng thuyết phục trong cuộc đua tái cử.
Thống đốc sắp mãn nhiệm của bang California Gavin Newsom tích cực hỗ trợ các ứng cử viên đảng Dân chủ trên toàn quốc, đặc biệt tại các bang miền nam. Ông cũng đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện thông qua việc thúc đẩy Đề xuất số 50 tại California, nhằm ứng phó với việc đảng Cộng hòa điều chỉnh ranh giới các khu vực bầu cử tại Texas.
Đáng chú ý, Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro giành chiến thắng với cách biệt lớn tại một trong những bang có tính cạnh tranh cao nhất nước Mỹ. Ông đồng thời góp phần giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cơ quan lập pháp bang và thêm bốn ghế tại Hạ viện liên bang.
Trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình ngày 4/11, ông Shapiro liên tục nhận được câu hỏi về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028. Khi người dẫn chương trình Gayle King của CBS đề nghị ông cân nhắc công bố ý định tranh cử, ông Shapiro không trả lời trực tiếp mà nhấn mạnh yêu cầu thay đổi từ phía cử tri. Ông cho rằng người dân mong muốn những cải cách thực chất và quan trọng hơn là các nhà lãnh đạo phải hành động, mang lại kết quả cụ thể.
Bên cạnh các thống đốc bang, chiến thắng của đảng Dân chủ tại Thượng viện cũng tạo điều kiện để những gương mặt mới nâng cao vị thế, trong đó có Thượng nghị sĩ bang Georgia Jon Ossoff và ông Abdul El-Sayed, người vừa giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang Michigan.
Chiến thắng của ông El-Sayed thu hút sự chú ý của lực lượng cấp tiến trong đảng Dân chủ, vốn đang tìm kiếm nhân vật có thể tiếp nối vai trò của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, 85 tuổi, người đã tuyên bố không tiếp tục tranh cử tổng thống.
Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez, 37 tuổi, vẫn là một trong những gương mặt nổi bật của phe cấp tiến, dù chưa rõ bà có tham gia cuộc đua năm 2028 hay không.
Ông Adam Green, đồng sáng lập Ủy ban Vận động Thay đổi Cấp tiến, nhận định chiến thắng của ông El-Sayed cho thấy một ứng cử viên theo đuổi chương trình kinh tế cấp tiến và chủ trương thay đổi hệ thống chính trị hiện hành vẫn có thể giành thắng lợi tại các bang chiến địa.
Đảng Cộng hòa tìm hướng đi sau thất bại
Ở phía đảng Cộng hòa, thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể tạo cơ hội cho những chính trị gia muốn xây dựng định hướng riêng, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào ảnh hưởng của Tổng thống Trump.
Ngày 4/11, ông Ron DeSantis, Thống đốc sắp mãn nhiệm của bang Florida từng cạnh tranh với Tổng thống Trump trong cuộc đua giành đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa, nhận định kết quả bầu cử là một thất bại đặc biệt nghiêm trọng đối với đảng tại nhiều khu vực trên cả nước.
Tuy nhiên, ông DeSantis nhấn mạnh Florida là trường hợp ngoại lệ khi các ứng cử viên đảng Cộng hòa tiếp tục giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc và Thượng viện liên bang. Theo ông, kết quả này cho thấy đảng Cộng hòa vẫn có thể duy trì sự ủng hộ của cử tri nếu đạt được những thành tựu điều hành cụ thể.
Thượng nghị sĩ bang Texas Ted Cruz, người từng dành nhiều thời gian và nguồn lực hỗ trợ các ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử vừa qua, cũng đã công khai cân nhắc khả năng tiếp tục tranh cử tổng thống.
Trong khi đó, những nhân vật từng chỉ trích mạnh mẽ ông Trump, trong đó có Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, có thể tìm thấy cơ hội mới sau kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông Christie cũng đang cân nhắc khả năng tái tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng.
Về phía đảng Dân chủ, chiến thắng vừa qua tiếp thêm động lực cho các chính trị gia có tham vọng tranh cử tổng thống. Thượng nghị sĩ bang New Jersey Cory Booker đã có bài phát biểu sau chiến thắng, thể hiện quyết tâm tiếp tục theo đuổi các mục tiêu chính trị. Ông từng tham gia cuộc đua tổng thống và hiện có hơn 20 triệu USD trong quỹ vận động tranh cử liên bang. Ông Booker nhấn mạnh cuộc bầu cử đã kết thúc, nhưng đây cần là điểm khởi đầu của một phong trào mới, đánh dấu sự trở lại của đảng Dân chủ trên chính trường Mỹ.
