Trong chương trình Đại hội TDTT tỉnh Quảng Ninh lần thứ X năm 2026, các môn thể thao dân tộc như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, võ cổ truyền... trở thành điểm nhấn, lan tỏa giá trị truyền thống từ sân đấu cấp tỉnh đến cơ sở.
Không khí ấy hiện rõ trong ngày khai mạc Giải bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co (ngày 2/5) nằm trong chương trình Đại hội TDTT tỉnh Quảng Ninh lần thứ X. Tại nhà luyện tập thể thao (phường Hạ Long), sân kéo co sôi động với tiếng hò reo, các đội ghì dây, dồn sức theo nhịp hô; ở sàn đẩy gậy, VĐV giữ trụ chắc, kết hợp sức mạnh và tính toán để đẩy đối phương ra khỏi vòng tròn thi đấu; còn khu bắn nỏ trầm lắng hơn, đòi hỏi sự tập trung, điềm tĩnh và chính xác.
Từ thực tế thi đấu, lãnh đạo Sở VH-TT&DL đánh giá, các môn thể thao dân tộc vừa thúc đẩy phong trào rèn luyện, vừa tôn vinh, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên mảng màu đặc sắc, sôi động và đặc trưng cho đại hội.
Sức hút của các môn thể thao dân tộc được thể hiện rõ qua quy mô giải đấu. Giải bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co quy tụ 30 đoàn, với gần 700 VĐV, HLV tham gia tranh tài; trong đó bắn nỏ có 81 VĐV, kéo co 331 VĐV, đẩy gậy 266 VĐV. Những con số ấy cho thấy các môn thể thao vốn gắn bó với đời sống lao động, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng của đồng bào các dân tộc trong tỉnh vẫn có sức sống bền bỉ.
Không chỉ tạo không khí thi đấu sôi nổi, thể thao dân tộc còn được đặt đúng vị trí trong chương trình Đại hội TDTT tỉnh Quảng Ninh lần thứ X năm 2026. Nhóm môn này được đưa vào hệ thống thi đấu chính thức với 4 môn: Kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ và võ thuật cổ truyền. Mỗi môn mang sắc thái riêng, kéo co đề cao sự đoàn kết, sức mạnh tập thể; đẩy gậy là cuộc so tài thể lực, kỹ thuật, bản lĩnh của VĐV; bắn nỏ đòi hỏi tập trung, chính xác; võ thuật cổ truyền thể hiện tinh thần thượng võ, kỷ luật và sự kế thừa tinh hoa của dân tộc.
Trong bức tranh ấy, võ thuật cổ truyền là mảng màu đặc biệt. Các nội dung quyền, đối luyện, đối kháng không chỉ thể hiện kỹ thuật, sức mạnh, sự nhanh nhẹn của VĐV, mà còn gợi nhắc truyền thống luyện võ, rèn người, trọng lễ nghĩa trong văn hóa Việt. Sự góp mặt của võ cổ truyền giúp bức tranh thể thao dân tộc tại Đại hội TDTT thêm đầy đủ, sinh động, vừa có tính thi đấu, vừa có chiều sâu văn hóa.
Nhìn từ góc độ phong trào, Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh Nguyễn Văn Mạnh cho rằng Đại hội TDTT là dịp đánh giá phong trào và tạo động lực duy trì hoạt động võ cổ truyền. Theo ông Mạnh, môn võ này không chỉ rèn thể lực, kỹ thuật, mà còn giáo dục ý chí, kỷ luật, góp phần gìn giữ giá trị truyền thống.
Từ các cuộc tranh tài đã diễn ra, có thể thấy Đại hội TDTT đang tạo nên không gian để thể thao dân tộc được chuẩn hóa, tổ chức bài bản và cổ vũ rộng rãi hơn. Những môn vốn quen thuộc trong lễ hội, sân đình, thôn bản, khu dân cư... nay được đặt trong điều lệ thi đấu, có trọng tài, nội dung tranh huy chương, có sự chuẩn bị của từng địa phương. Đó là cách “giữ lửa” rất cụ thể: Không chỉ nhắc lại truyền thống, mà tạo môi trường để truyền thống tiếp tục vận động trong đời sống hôm nay.
Nền tảng cho sức sống ấy chính là phong trào cơ sở. Đến cuối tháng 5/2026, toàn bộ 54 xã, phường, đặc khu đã hoàn thành Đại hội TDTT tại địa phương, mỗi đơn vị tổ chức bình quân 8 môn, thu hút hơn 90.000 lượt người tham gia, cổ vũ. Từ các sân chơi này, các đội kéo co, VĐV đẩy gậy, bắn nỏ, võ cổ truyền được tuyển chọn thi đấu ở cấp tỉnh. Một số địa phương tạo dấu ấn như Hoành Mô với kéo co, bắn nỏ; Bình Liêu với nền phong trào bền vững; Mạo Khê với đẩy gậy; An Sinh với võ cổ truyền. Nhờ đó, các môn thể thao dân tộc tiếp tục gắn bó chặt chẽ với đời sống văn hóa và phong trào rèn luyện ở cơ sở.
Tuy nhiên, để giữ lửa bền vững thì sau thi đấu, các địa phương cần tiếp tục duy trì những CLB, giải phong trào, lồng ghép môn dân tộc vào lễ hội, trong trường học; đồng thời quan tâm hơn đến sân bãi, dụng cụ, nhân lực, kinh phí, nhất là ở miền núi, biên giới, hải đảo, để phong trào phát triển lâu dài.
