Ngày 3/11 (giờ địa phương), hàng loạt chuyến bay tại châu Âu phải thay đổi hành trình, kiểm tra an ninh khẩn cấp sau khi nhận được những lời đe dọa đánh bom. Nhà chức trách xác định các cảnh báo đều là giả và không ghi nhận trường hợp thương vong nào.
Các vụ báo tin giả có bom trên máy bay và tại sân bay từng xảy ra ở nhiều nước, gây gián đoạn hoạt động hàng không và tốn kém nguồn lực an ninh. Dù chưa xác định có bom thật hay không, nhà chức trách vẫn phải kiểm tra nghiêm ngặt, thậm chí chuyển hướng máy bay hoặc tạm đóng cửa sân bay để bảo đảm an toàn.
Loạt cảnh báo ngày 3/11 ảnh hưởng đến nhiều hãng hàng không châu Âu như LOT, SAS, Wizz Air và Ryanair, khiến một số chuyến bay phải chuyển hướng. Không quân Italy còn điều động tiêm kích hộ tống một máy bay hạ cánh an toàn. Trước đó một ngày, một chuyến bay đến Bulgaria cũng phải chuyển hướng sang Hungary vì nhận được lời đe dọa đánh bom.
Theo chuyên gia an ninh hàng không Matthew Borie, các vụ đe dọa đánh bom giả diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại châu Âu gia tăng. Gần đây, khu vực này liên tiếp ghi nhận những sự cố gây rối, như tấn công mạng vào hệ thống làm lạnh tại siêu thị, máy bay không người lái xâm nhập không phận và phát tán cảnh báo khẩn cấp giả qua ứng dụng điện thoại. Giới chuyên gia không loại trừ khả năng các vụ đe dọa có liên quan đến hoạt động phá hoại có chủ đích.
Nhiều sân bay tăng cường kiểm tra an ninh
Tại Italy, sáng 3/11 (giờ địa phương), một chuyến bay của Ryanair từ Lisbon (Bồ Đào Nha) hạ cánh xuống sân bay Fiumicino ở Rome sau khi nhà chức trách nhận được thư điện tử cảnh báo có bom trên máy bay. Cảnh sát và lực lượng rà phá bom mìn tiến hành kiểm tra hành khách, phi hành đoàn và hành lý nhưng không phát hiện chất nổ.
Một chuyến bay khác của Ryanair từ Dublin (Ireland) đến Rome cũng nhận được lời đe dọa tương tự. Không quân Italy xác nhận đã điều động 2 tiêm kích Eurofighter tiếp cận và hộ tống máy bay này đến sân bay Fiumicino. Lực lượng chức năng không tìm thấy chất nổ sau khi kiểm tra.
Tại Ba Lan, chuyến bay của hãng LOT từ sân bay Heathrow ở London (Anh) đến sân bay Chopin tại Warsaw phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay Modlin gần đó sau khi nhận được cảnh báo có bom. Nhà chức trách tạm thời đóng cửa sân bay Modlin để kiểm tra an ninh. Hãng LOT sau đó xác nhận lực lượng chức năng không phát hiện vật thể nguy hiểm trên máy bay và sân bay đã hoạt động trở lại bình thường.
Cũng tại Warsaw, sân bay Chopin nhận được thông tin về một vật thể có khả năng gây nguy hiểm trên chuyến bay của hãng SAS từ Copenhagen (Đan Mạch). Nhà chức trách lập tức triển khai các biện pháp an ninh theo quy trình và tạm đóng một đường băng. Đại diện SAS, bà Alexandra Lindgren Kaoukji, cho biết máy bay hạ cánh bình thường, không phải hạ cánh khẩn cấp và hành khách đã rời máy bay an toàn. Hãng chuyển vụ việc cho cảnh sát Ba Lan điều tra.
Tại Tây Ban Nha, nhà chức trách kiểm tra một chuyến bay Ryanair từ Manchester (Anh) đến sân bay Murcia ở miền nam nước này sau khi nhận được lời đe dọa đánh bom. Ông Francisco Lucas, đại diện Chính phủ Tây Ban Nha tại vùng Murcia, cho biết lực lượng an ninh đã kiểm tra toàn bộ hành khách, phi hành đoàn và máy bay. Chuyến bay chở tổng cộng 121 người, bao gồm cả thành viên tổ bay. Nhà chức trách không phát hiện chất nổ.
Bulgaria và Hungary điều tra các vụ đe dọa
Tại Bulgaria, hai máy bay xuất phát từ Bergamo (Italy) và Dublin (Ireland) nhận được cảnh báo có bom khi đang trên đường đến sân bay quốc tế Sofia ngày 3/11 (giờ địa phương). Sau khi hai máy bay hạ cánh theo đúng lịch trình, lực lượng chống khủng bố chuyên trách tiến hành kiểm tra nhưng không phát hiện dấu hiệu có chất nổ.
Bộ trưởng Giao thông Bulgaria Georgi Peev cho biết, đối với một trong hai chuyến bay, phi công nhận được thông tin đe dọa từ hãng hàng không qua kênh liên lạc riêng. Cơ quan kiểm soát không lưu Bulgaria sau đó triển khai quy trình ứng phó, bảo đảm máy bay hạ cánh an toàn.
Trước đó, ngày 2/11, một chuyến bay của hãng Wizz Air khởi hành từ sân bay Luton gần London, dự kiến đến Bulgaria, phải chuyển hướng sang Hungary sau khi nhận được lời đe dọa đánh bom trên không. Bộ trưởng Quốc phòng Hungary Romulusz Ruszin-Szendi cho biết Không quân nước này điều động một tiêm kích Gripen tiếp cận và hộ tống máy bay đến sân bay quốc tế Liszt Ferenc tại Budapest. Sau khi kiểm tra máy bay và hành khách, nhà chức trách không phát hiện mối đe dọa nào. Hãng Wizz Air xác nhận kết quả này với truyền thông Hungary.
Ngày 3/11, ông Lyubomir Nikolov, quyền Tổng Thư ký Bộ Nội vụ Bulgaria, cho biết các cơ quan chức năng vẫn đang xác minh danh tính người gửi lời đe dọa.
Trước đó, vào tháng 10, một chuyến bay từ Tel Aviv (Israel) đến Vienna (Áo) cũng phải hạ cánh khẩn cấp tại Bulgaria sau khi nhận được cảnh báo có bom.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ gây rối có chủ đích
Ông Matthew Borie, đồng sáng lập kiêm Giám đốc tình báo của Osprey Flight Solutions, công ty chuyên tư vấn về các mối đe dọa an ninh hàng không, cho rằng hiện chưa thể xác định nguyên nhân của hàng loạt vụ việc.
Theo ông, có 3 khả năng: Một lời đe dọa ban đầu dẫn đến những vụ bắt chước; một cá nhân hoặc nhóm người đồng loạt phát tán nhiều cảnh báo; hoặc các vụ việc nằm trong hoạt động chiến tranh hỗn hợp do một quốc gia hay lực lượng ủng hộ quốc gia đó tiến hành.
Ông Borie nhận định các vụ đe dọa đánh bom giả không phải hiện tượng mới, nhưng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng tại châu Âu. Thời gian gần đây, khu vực này ghi nhận nhiều sự cố gây gián đoạn, từ các cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống làm lạnh tại siêu thị, máy bay không người lái xâm nhập không phận đến những cảnh báo khẩn cấp giả mạo trên các ứng dụng điện thoại.
Theo chuyên gia này, các vụ việc tập trung tại châu Âu đặt ra khả năng có yếu tố liên quan đến Nga. Tuy nhiên, ông lưu ý hoạt động chiến tranh hỗn hợp liên quan đến Iran cũng xuất hiện tại một số khu vực ở châu Âu.
Dù vậy, ông Borie khuyến cáo hành khách không nên quá hoang mang vì các quốc gia đã xây dựng cơ chế phối hợp ứng phó với những tình huống tương tự, kể cả điều động tiêm kích của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hộ tống máy bay dân dụng khi cần thiết.
Hy Lạp kiểm tra tàu du lịch sau cảnh báo có bom
Cũng trong ngày 3/11, nhà chức trách Hy Lạp điều tra một lời đe dọa đánh bom nhằm vào tàu du lịch Crown Iris treo cờ Panama, do một công ty Israel khai thác, khi tàu đang neo đậu tại cảng trên đảo Syros thuộc biển Aegea.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Hy Lạp sử dụng chó nghiệp vụ và thợ lặn để kiểm tra tàu nhưng chưa phát hiện vật thể khả nghi trong đợt khám xét ban đầu. Một đơn vị thợ lặn chuyên trách tiếp tục đến hiện trường để kiểm tra kỹ hơn.
Theo kế hoạch, tàu Crown Iris sẽ khởi hành đến thành phố Haifa của Israel, chở 940 hành khách và 597 thành viên thủy thủ đoàn. Nhà chức trách quyết định sơ tán những người trên tàu nhằm bảo đảm an toàn. Trước đây, sự xuất hiện của tàu Crown Iris tại các cảng Hy Lạp từng làm dấy lên các cuộc biểu tình, chủ yếu do những nhà hoạt động phản đối cuộc chiến tại Dải Gaza tổ chức.
