Dù mới được thành lập, Chi hội Nhà báo Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long đã từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa hoạt động báo chí và nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng một môi trường xuất bản học thuật chuyên nghiệp, minh bạch và hội nhập. Nhiệm kỳ 2024-2026 ghi dấu nhiều kết quả nổi bật của Chi hội, từ nâng cao chất lượng chuyên môn, mở rộng mạng lưới học giả đến thực hiện hiệu quả công tác chi hội, tạo nền tảng để Tạp chí hướng tới những chuẩn mực xuất bản quốc gia và khu vực.

Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long được thành lập năm 2021 theo giấy phép hoạt động của Bộ Thông tin và Truyền thông, được Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia cấp mã số chuẩn quốc tế ISSN 2815-5521. Tạp chí từ khi hoạt động đã định hướng phát triển đa lĩnh vực, để công bố các công trình thuộc các lĩnh vực: Khoa học xã hội, khoa học nhân văn, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ, khoa học nông nghiệp và các bài thông tin giới thiệu công nghệ và sản phẩm nghiên cứu về các lĩnh vực nêu trên. Bao gồm: Bài báo nghiên cứu (original research) là bài viết trình bày những kết quả nghiên cứu mới (nghiên cứu gốc) có chất lượng khoa học hay đề xuất một phương pháp mới, ý tưởng mới hoặc một giải pháp mới; bài tổng quan (review) là những bài viết được tổng hợp từ các nguồn tư liệu thứ cấp (chủ yếu là các bài báo nghiên cứu đăng tải trong các tạp chí khoa học hàn lâm) về một chủ đề cụ thể.

Đến năm 2024, Chi hội Nhà báo Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long được thành lập. Chi hội xác định xây dựng một tập thể đoàn kết, có bản lĩnh chính trị vững vàng và đạo đức nghề nghiệp trong sáng, là nền tảng để phát triển lâu dài. Mặc dù chỉ có 10 hội viên, phần lớn vừa đảm nhiệm công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học, vừa tham gia biên tập, xuất bản, song Chi hội luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn cũng như các nhiệm vụ của Hội Nhà báo thành phố giao.

Để bảo chứng cho uy tín học thuật, quy trình tiếp nhận bản thảo, phản biện kín hai chiều và kiểm soát liêm chính học thuật (chống đạo văn) bằng các công cụ chuyên dụng như Turnitin, DOIT luôn được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ và khách quan trước khi công bố. Sự kiên định về tôn chỉ mục đích và chất lượng này đã đem lại kết quả ý nghĩa: Tạp chí được Hội đồng Giáo sư Nhà nước nâng mức tính điểm ở nhiều ngành, liên ngành và được công nhận đạt Tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Đây là minh chứng rõ nét cho chất lượng chuyên môn, hiệu quả điều hành của Ban Biên tập - Trị sự, sự phối hợp trách nhiệm của Hội đồng biên tập cùng những đóng góp tích cực của toàn thể hội viên Chi hội.

Đối với việc công bố khoa học phục vụ chiến lược phát triển bền vững của địa phương, trên cơ sở bám sát các nghị quyết chiến lược của Thành ủy và UBND thành phố về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Tạp chí đã định hình rõ nét vai trò là trung tâm tập hợp luận cứ khoa học tin cậy. Trong nhiệm kỳ, Tạp chí đã công bố 74 bài nghiên cứu chuyên sâu gắn liền với địa danh và các bài toán thực tiễn của thành phố. Đặc biệt, có đến 35 bài báo (chiếm 47% tổng số lượng bài viết về Quảng Ninh) do các chuyên gia, nhà khoa học uy tín hàng đầu chủ trì thực hiện, đến từ các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu lớn như: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Đại học Kinh tế Quốc dân...

Kết quả thực chứng này khẳng định Tạp chí đã trở thành công cụ quản trị khoa học cốt lõi, có đủ năng lực quy tụ, kết nối và huy động hiệu quả nguồn lực tri thức chất lượng cao của cả nước tham gia giải quyết hiệu quả các vấn đề kinh tế - xã hội của địa phương.

Xác định chất lượng đội ngũ là yếu tố quyết định uy tín học thuật, Chi hội đã phối hợp chặt chẽ với Tòa soạn xây dựng bộ máy nhân sự chuyên môn mang tầm vóc quốc gia và tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Hội đồng biên tập của Tạp chí đã quy tụ được 11 Giáo sư đầu ngành ngoài trường, trong đó có 8 Giáo sư đang giữ vai trò Chủ tịch/Phó Chủ tịch các Hội đồng Giáo sư ngành/liên ngành Nhà nước. Tính hội nhập quốc tế được khẳng định rõ nét với sự tham gia của GS.TS Dolors Vidal-Casellas (nguyên Trưởng khoa Du lịch, Đại học Girona, Tây Ban Nha) trong Hội đồng biên tập. Mạng lưới phản biện kín độc lập hai chiều được mở rộng rộng khắp với hơn 200 nhà khoa học uy tín đến từ gần 50 trường đại học, viện nghiên cứu trên toàn quốc. Sự khách quan, công tâm của mạng lưới này đã trực tiếp nâng tầm hàm lượng khoa học của Tạp chí.

PGS.TS Phạm Quý Giang, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế và Quản lý khoa học, Ủy viên Thường trực Hội đồng biên tập Tạp chí khoa học Đại học Hạ Long, chia sẻ:

Trong quá trình biên tập, Ban Biên tập luôn rà soát cẩn thận về hình thức và nội dung, kiểm tra trùng lặp, đồng thời trao đổi kỹ với các tác giả để hoàn thiện bản thảo, từ bố cục, cách diễn đạt đến việc chuẩn hóa trích dẫn và hình thức trình bày theo quy định của Tạp chí. Mục tiêu của chúng tôi là giúp mỗi bài báo sau khi được phản biện và chỉnh sửa đạt chất lượng tốt nhất, bảo đảm tính khoa học, tính chính xác và sự thống nhất trước khi xuất bản. Việc tham gia vào quá trình hoàn thiện các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học là công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, trách nhiệm cao của mỗi thành viên Ban Biên tập.

Trong nhiệm kỳ 2024-2026, với sự nỗ lực của các hội viên Chi hội và các thành viên Hội đồng biên tập Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long, Tạp chí đã xuất bản 11 số (4 số thường kỳ/năm, 1 số đặc biệt Văn hóa - Du lịch trong kỷ nguyên mới của dân tộc - tháng 4/2026). Các số phát hành đã công bố hơn 220 công trình nghiên cứu có hàm lượng khoa học cao của các tác giả trong và ngoài trường. Nội dung các công bố tập trung vào các lĩnh vực: Du lịch, Văn hóa, Ngôn ngữ, CNTT, Môi trường, Thủy sản, Giáo dục học, Văn học, Kinh tế, Triết học, Chính trị học, Tâm lý học.

Với những nỗ lực đó, Tạp chí đã được Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước tính điểm ở 8 ngành/liên ngành; được Bộ Khoa học và Công nghệ công nhận đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. 100% các số xuất bản được tích hợp, số hóa đồng bộ và chạy trên hệ thống Tạp chí Khoa học Việt Nam trực tuyến (VJOL) phục vụ tra cứu lâu dài. Đây là minh chứng rõ nét cho chất lượng chuyên môn, hiệu quả công tác điều hành của Ban Biên tập - Trị sự, sự phối hợp trách nhiệm của Hội đồng biên tập và những đóng góp tích cực của toàn thể hội viên Chi hội.

Sinh viên Nguyễn Thị Thảo Hoa, lớp Đại học Sư phạm Ngữ văn K1, Trường Đại học Hạ Long, cho biết:

Em thường xuyên tìm đọc các số Tạp chí Khoa học của nhà trường để tham khảo tài liệu phục vụ học tập và nghiên cứu. Các bài viết không chỉ có chất lượng chuyên môn cao, mà còn cập nhật nhiều vấn đề thực tiễn của thành phố và đất nước. Em đặc biệt ấn tượng với các công trình nghiên cứu về du lịch, văn hóa và chuyển đổi số vì đây đều là những lĩnh vực gắn với ngành học của mình.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chi hội Nhà báo Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế. Do đặc thù đội ngũ hội viên đồng thời thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu và biên tập nên quỹ thời gian dành cho các hoạt động phong trào của Hội còn hạn chế. Một số hoạt động giao lưu, sinh hoạt chuyên đề chưa được tổ chức thường xuyên như mong muốn. Tuy nhiên, đây cũng là cơ sở để Chi hội xác định rõ phương hướng trong nhiệm kỳ 2026-2028. Theo đó, Chi hội tiếp tục nâng cao chất lượng sinh hoạt Hội, tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, phát huy vai trò của mỗi hội viên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan và của Hội Nhà báo. Đồng thời tích cực tham gia các hoạt động do Hội Nhà báo Quảng Ninh phát động, góp phần xây dựng đội ngũ người làm báo chuyên nghiệp, trách nhiệm và nhân văn.

Về định hướng chuyên môn, mục tiêu lớn nhất là đưa Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long trở thành diễn đàn học thuật có uy tín cao trong cả nước, từng bước hội nhập khu vực. Tạp chí sẽ chuẩn hóa toàn diện quy trình xuất bản theo các tiêu chí quốc tế; xây dựng hệ thống quản lý tòa soạn điện tử; tăng số lượng bài báo bằng tiếng Anh; mở rộng Hội đồng biên tập với sự tham gia của nhiều nhà khoa học nước ngoài; triển khai cấp mã định danh DOI cho toàn bộ bài báo và hoàn thiện các điều kiện để gia nhập hệ thống chỉ số trích dẫn Việt Nam (VCI) cũng như ASEAN Citation Index (ACI).

Việc xây dựng lộ trình hội nhập không chỉ nhằm nâng cao vị thế của Tạp chí mà còn góp phần đưa kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận rộng rãi hơn với cộng đồng học thuật quốc tế.

Chia sẻ về định hướng phát triển trong thời gian tới, Tiến sĩ Phan Thị Huệ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hạ Long, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long, Thư ký Chi hội Nhà báo Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long, nhấn mạnh: Là một chi hội hoạt động trong môi trường đại học, chúng tôi xác định mỗi hội viên vừa là người làm báo, vừa là nhà khoa học. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng nhất là giữ vững đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm tính trung thực, khách quan và liêm chính học thuật trong mọi hoạt động xuất bản. Chi hội sẽ tiếp tục đồng hành cùng Tòa soạn xây dựng Tạp chí theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, mở rộng hợp tác với các nhà khoa học trong và ngoài nước, từng bước đáp ứng các tiêu chí của VCI, ACI và các chuẩn mực quốc tế. Chúng tôi tin rằng với nền tảng đã xây dựng trong những năm qua cùng sự đoàn kết của tập thể hội viên, Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là diễn đàn học thuật uy tín, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của Quảng Ninh và nền khoa học Việt Nam.

Có thể thấy, Chi hội Nhà báo Tạp chí Khoa học Đại học Hạ Long đang từng bước khẳng định vai trò là hạt nhân trong xây dựng môi trường báo chí học thuật chuyên nghiệp. Đây không chỉ là hành trình nâng cao chất lượng một tạp chí khoa học, mà còn là sự đóng góp tích cực vào phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức phục vụ sự phát triển bền vững của Quảng Ninh và đất nước.

---

Thực hiện: LAN ANH
Trình bày: MẠNH HÀ