Bằng nhiệt huyết, trí tuệ và tinh thần đổi mới, tuổi trẻ ngành Than đang cụ thể hóa truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” bằng những sáng kiến, công trình thiết thực. Đây là nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, hiện đại hóa sản xuất và xây dựng ngành Than phát triển bền vững.
Tại Công ty Than Hòn Gai - TKV, tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ được thể hiện qua công trình “Hệ thống điều khiển tập trung toàn tuyến vận tải lò” do đoàn viên Chi đoàn Phân xưởng Cơ điện vận tải - Giáp Khẩu tham gia vận hành. Đưa vào sử dụng từ năm 2024, hệ thống đã góp phần đổi mới phương thức giám sát, quản lý hoạt động vận tải và sản xuất dưới hầm lò.
Thông qua hệ thống điều khiển tập trung, hoạt động của các tuyến băng tải, khu vực sản xuất và hệ thống thoát nước được theo dõi trực quan, liên tục từ trung tâm điều hành. Nhờ đó, người vận hành có thể giám sát đồng thời nhiều vị trí, kịp thời phát hiện những bất thường để phối hợp kiểm tra, xử lý và sửa chữa khi cần thiết. Việc ứng dụng công nghệ giám sát từ xa giúp giảm số lần phải trực tiếp xuống hầm lò kiểm tra, tiết kiệm nhân lực, thời gian, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn trong sản xuất.
Anh Phạm Văn Đông, đoàn viên Chi đoàn Phân xưởng Cơ điện vận tải - Giáp Khẩu, Công ty Than Hòn Gai, cho biết: Hệ thống được vận hành theo 3 ca, mỗi ca có 2 đoàn viên trực tiếp theo dõi, giám sát hoạt động. Qua thực tế, hệ thống giúp người vận hành bao quát nhiều vị trí, nhanh chóng phát hiện các vấn đề phát sinh tại khu vực sản xuất, tạo thuận lợi cho công tác kiểm tra, sửa chữa. Thời gian tới, đoàn viên thanh niên trong phân xưởng sẽ tiếp tục học hỏi, tham gia tập huấn, hỗ trợ nhau nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực vận hành; đồng thời nghiên cứu, đề xuất thêm các mô hình ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cùng với phát huy vai trò xung kích trong lao động, sản xuất, công tác giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng và xây dựng đội ngũ thợ mỏ trẻ cũng được Đoàn Thanh niên Công ty Than Hòn Gai - TKV xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Anh Lê Tuấn Dương, Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty, cho biết: Hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống Công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than, tuổi trẻ Công ty tiếp tục khắc sâu tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tích cực tham gia nghiên cứu, đề xuất sáng kiến trong lao động, sản xuất. Nhiều công trình, phần việc thanh niên đã được triển khai và phát huy hiệu quả, góp phần làm lợi về kinh tế, tiết kiệm thời gian như: “Ca sản xuất an toàn”, “Đội thanh niên xung kích”, phong trào “Sáng tạo trẻ thanh niên”...
Thời gian tới, Đoàn Thanh niên Công ty tiếp tục chú trọng giáo dục bản lĩnh chính trị, lý tưởng và trách nhiệm cho đoàn viên; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, nâng cao tay nghề, khuyến khích thanh niên tham gia các cuộc thi sáng tạo, nghiên cứu khoa học, đề xuất sáng kiến có giá trị ứng dụng thực tiễn. Qua đó, tạo điều kiện để tuổi trẻ phát huy trí tuệ, làm chủ công nghệ, đóng góp thiết thực vào nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty.
Không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành vận tải hầm lò, những công trình, sáng kiến do thanh niên đề xuất còn cho thấy khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ mới của lực lượng thợ mỏ trẻ. Từ những nhiệm vụ cụ thể trong vận hành thiết bị, giám sát sản xuất, đoàn viên từng bước tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn và chủ động tìm tòi, đề xuất các giải pháp cải tiến kỹ thuật. Qua đó, phong trào sáng tạo trẻ ngày càng gắn với yêu cầu cơ giới hóa, tự động hóa, hiện đại hóa sản xuất của ngành Than.
Hiện toàn ngành Than có hơn 23.000 đoàn viên, thanh niên đang làm việc trong nhiều lĩnh vực. Đây là lực lượng lao động quan trọng, có lợi thế về khả năng tiếp cận tri thức, công nghệ và phương thức sản xuất hiện đại. Phát huy lợi thế đó, phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo” ngày càng được gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ chuyên môn tại từng đơn vị. Các công trình thanh niên, mô hình thanh niên quản lý, ca sản xuất thanh niên tiêu biểu không chỉ tạo khí thế thi đua mà còn trở thành môi trường để đoàn viên phát huy năng lực, tinh thần trách nhiệm, từng bước khẳng định khả năng đảm nhận những nhiệm vụ khó, việc mới.
Theo thống kê, từ đầu năm 2025 đến hết tháng 10/2026, tuổi trẻ TKV đã thực hiện hơn 3.200 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, làm lợi gần 100 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy sức sáng tạo của thanh niên không chỉ được thể hiện qua những đề tài nghiên cứu quy mô lớn mà còn bắt nguồn từ sự chủ động, trách nhiệm và tinh thần tìm tòi, cải tiến trong từng vị trí công việc hằng ngày.
Trong bối cảnh ngành Than đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ, lực lượng trẻ có nhiều điều kiện để phát huy khả năng tiếp cận, tiếp thu và làm chủ tri thức mới. Tại các đơn vị, đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia nghiên cứu, cải tiến thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành sản xuất; từng bước làm chủ các dây chuyền, hệ thống máy móc hiện đại. Cùng với đó, các câu lạc bộ khoa học kỹ thuật trẻ, tổ hỗ trợ sáng kiến, diễn đàn và hội thi sáng tạo được duy trì, tổ chức đã tạo môi trường để đoàn viên trao đổi, hoàn thiện ý tưởng, đưa các giải pháp có tính ứng dụng vào thực tiễn sản xuất.
Tại Hội thi Tuổi trẻ sáng tạo năm 2026 do Đoàn Than Quảng Ninh tổ chức, nhiều sản phẩm, giải pháp vào vòng chung kết tập trung ở các lĩnh vực cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, cải tiến kỹ thuật và an toàn lao động. Qua đó cho thấy tư duy sáng tạo của thợ mỏ trẻ đang chuyển từ cải tiến những công việc cụ thể sang chủ động tiếp cận, ứng dụng và làm chủ công nghệ mới.
Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng đặt ra yêu cầu mới, đồng thời tạo thêm động lực cho phong trào sáng tạo trẻ trong toàn ngành Than.
Anh Hoàng Việt Phương, Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh, cho biết: Các cấp bộ Đoàn sẽ cụ thể hóa Nghị quyết bằng những chương trình hành động phù hợp với đặc thù từng đơn vị; gắn hoạt động sáng tạo trẻ với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, chú trọng các sáng kiến, giải pháp có tính ứng dụng và hiệu quả thực tiễn. Qua đó, đưa phong trào trở thành động lực đổi mới thường xuyên tại các công trường, phân xưởng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.
Bằng tri thức, bản lĩnh và sức trẻ, thanh niên ngành Than đang tiếp nối, phát huy tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, khẳng định vai trò xung kích trong đổi mới công nghệ, góp phần xây dựng TKV phát triển hiện đại, hiệu quả và bền vững.
