Trong quá trình xây dựng, phát triển, văn hóa nghệ thuật đã thực sự trở thành nguồn năng lượng tinh thần vô giá, bồi đắp thêm truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", thắp sáng niềm tin để tập thể người lao động TKV tiếp tục vững bước vượt qua mọi khó khăn, viết tiếp những trang sử hào hùng của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam.
Văn hóa ngành Than hay còn gọi là văn hóa công nhân mỏ là một di sản tinh thần vô giá, được hun đúc, tôi luyện qua hơn một thế kỷ gắn liền với lịch sử đấu tranh, xây dựng và phát triển của Vùng mỏ Quảng Ninh. Trải qua bao thăng trầm, nét văn hóa đặc trưng ấy đã trở thành sức mạnh nội sinh bền bỉ, giúp lớp lớp thế hệ thợ mỏ vượt qua muôn vàn gian khó để giữ dòng than cho Tổ quốc.
Nói đến văn hóa thợ mỏ là nói đến truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", biểu tượng và là khẩu hiệu hành động thiêng liêng xuyên suốt lịch sử ngành Than. Bắt nguồn từ cuộc tổng bãi công lịch sử của hơn 3 vạn thợ mỏ Hòn Gai ngày 12/11/1936, tinh thần ấy đã ghi dấu ấn sâu sắc vào ý thức của từng người công nhân. "Kỷ luật" trong lao động sản xuất, an toàn hầm lò và kỷ cương doanh nghiệp kết hợp hài hòa với sự "Đồng tâm" trong tình đoàn kết, đồng lòng vượt mọi hiểm nguy. Đây chính là sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ với hiện tại, tạo nên bản lĩnh kiên cường, gan góc và sẵn sàng vượt khó của những con người làm việc nơi tuyến đầu khắc nghiệt.
Trong môi trường làm việc đặc thù, tinh thần đồng chí, nghĩa thợ mỏ lại càng thêm keo sơn, gắn bó. Giữa ranh giới mong manh của hiểm nguy, mỗi người thợ mỏ giao phó sinh mệnh của mình cho đồng đội, từ đó hình thành một thứ tình cảm vượt lên trên tình đồng nghiệp thông thường để trở thành tình anh em, tình ruột thịt. Họ không chỉ đùm bọc, sẻ chia ngọt bùi trong công việc mà còn luôn chủ động giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống đời thường, tạo nên một cộng đồng thợ mỏ giàu tính nhân văn và nghĩa tình.
Theo ông Vũ Anh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, đối với TKV, phát triển sản xuất kinh doanh luôn gắn với xây dựng con người và văn hóa doanh nghiệp. Truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, được hun đúc từ phong trào đấu tranh của công nhân Vùng mỏ, tiêu biểu là cuộc Tổng bãi công ngày 12/11/1936, đã trở thành nền tảng tinh thần, hun đúc ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm và sức mạnh đoàn kết của các thế hệ thợ mỏ; đồng thời gắn kết người lao động đến từ nhiều vùng miền, nhiều dân tộc trên cả nước trong một tập thể thống nhất.
Văn hóa thợ mỏ được thể hiện qua tinh thần đoàn kết trong lao động sản xuất, chấp hành kỷ luật, đặt an toàn lên hàng đầu và sự nghĩa tình, sẻ chia với đồng nghiệp, cộng đồng. TKV luôn quan tâm tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, tôn trọng bản sắc văn hóa của người lao động các dân tộc. Tiêu biểu, Giải các môn thể thao dân tộc năm 2026 thu hút 510 vận động viên đến từ 24 đơn vị, trong đó có 106 vận động viên là người dân tộc thiểu số, đại diện cho 13 dân tộc anh em.
Cùng với đó, TKV luôn chú trọng thực hiện trách nhiệm xã hội, chăm lo đời sống người lao động và cộng đồng. Giai đoạn 2021-2025, Tập đoàn đã dành trên 1.344 tỷ đồng thực hiện công tác an sinh xã hội tại các địa phương, tập trung hỗ trợ xây dựng nhà ở, trường học, cơ sở y tế, hạ tầng dân sinh, các hoạt động nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa và khắc phục hậu quả thiên tai.
Trong giai đoạn hiện đại hóa và hội nhập, nét đẹp văn hóa truyền thống ấy tiếp tục được nâng tầm thành văn hóa doanh nghiệp hiện đại. Ngành Than ngày nay không chỉ chú trọng nâng cao năng suất qua việc ứng dụng công nghệ, cơ giới hóa và chuyển đổi số, mà còn đặc biệt hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Việc "xanh hóa" khai trường, hoàn nguyên môi trường sinh thái gắn liền với chính sách chăm lo toàn diện đời sống, nhà ở và an toàn cho người lao động đã khẳng định triết lý con người là vốn quý nhất, góp phần làm sáng đẹp thêm bản sắc văn hóa thợ mỏ trong thời kỳ mới.
Cũng theo Tổng Giám đốc Vũ Anh Tuấn, với tinh thần cầu thị, TKV luôn tiếp thu các ý kiến, kinh nghiệm thực tiễn, tiếp tục phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, chăm lo tốt hơn cho người lao động, củng cố tinh thần đoàn kết từ cơ sở, đóng góp vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong thời gian tới, TKV tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, kỷ luật và trách nhiệm; bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước.
