Trung bình mỗi năm, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) khai thác khoảng 40 triệu tấn than. Song hành với những tấn than được sản xuất ra là một lượng lớn đất đá thải mỏ được đổ ra các bãi thải. Hiện nhiều bãi thải cũng đã quá tải. Chính vì vậy, việc tận dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp mặt bằng các dự án, công trình trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đang được đẩy mạnh. Đây thực sự là hướng đi đúng, phương án đa lợi ích, thúc đẩy chủ trương phát triển kinh tế tuần hoàn.
Theo tính toán, mỗi năm, các đơn vị thuộc TKV bốc xúc, đổ thải gần 200 triệu m³ đất đá ra các bãi thải mỏ. Và có một nghịch lý là trong khi nhiều công trình, dự án trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đang rất cần vật liệu san lấp, thì tại các bãi thải mỏ, lượng đất đá lại phải chất ngày một cao hơn.
Để giải quyết “bài toán” này, thành phố Quảng Ninh đã làm việc cùng TKV bàn bạc, phối hợp để tìm hướng đi phù hợp, trong đó “lời giải” là tận dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp, phục vụ các dự án, công trình trên địa bàn được đưa ra, đáp ứng những điều kiện thực tiễn, cũng như thúc đẩy kinh tế tuần hoàn - một chủ trương đang được thành phố đẩy mạnh triển khai.
Hiện trên địa bàn Quảng Ninh có hàng chục dự án, công trình đã và đang được triển khai rộng khắp trên mọi vùng miền của thành phố. Chỉ đơn cử như dịp cuối năm 2025, Quảng Ninh đã khởi công 26 dự án, công trình trọng điểm chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Còn vào dịp chính thức trở thành thành phố, tháng 9 vừa qua, Quảng Ninh cũng đã tổ chức khởi công 22 công trình, dự án. Đây đều là những công trình, dự án giao thông, đô thị, công nghiệp, dịch vụ chiến lược, động lực quan trọng để Quảng Ninh tạo nền tảng tái cấu trúc kinh tế, tiếp tục mở rộng không gian phát triển.
Với hàng chục dự án đang được triển khai, điều này đồng nghĩa với việc lượng vật liệu san lấp phục vụ các công trình, dự án là rất lớn. Thực hiện chỉ đạo của thành phố Quảng Ninh và TKV về tái sử dụng đất đá thải mỏ, các sở, ngành, địa phương liên quan đã phối hợp với các đơn vị ngành Than hoàn thiện các thủ tục cấp phép đất đá thải mỏ, phục vụ san lấp các dự án, công trình trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
Đến nay, các vị trí bãi thải mỏ của các công ty đã được cấp phép bao gồm: Than Đèo Nai - Cọc Sáu khối lượng 29 triệu m³; Than Hà Tu khối lượng 15 triệu m³; Than Hòn Gai khối lượng hơn 1,7 triệu m³; Than Mạo Khê khối lượng 6,1 triệu m³.
Hiện các đơn vị được cấp phép đã tiến hành vận chuyển đất đá thải mỏ ra phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn. Như tại Công ty CP Than Hà Tu, hằng năm đơn vị đổ thải khoảng 50 triệu m³ đất đá. Thực hiện chỉ đạo của TKV, đơn vị đã vận chuyển nguồn đất đá thải mỏ phục vụ nhu cầu san lấp các dự án trong khu vực lân cận.
Việc tận dụng đất đá thải mỏ mở ra hướng sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên phát sinh trong quá trình khai thác than, vừa gia tăng nguồn thu cho mỏ, tiết kiệm chi phí vận chuyển, vừa giảm đáng kể áp lực lên hệ thống bãi thải, giảm những tác động đến môi trường...
Hiện nay, TKV đã triển khai lập, phê duyệt và ban hành Quy hoạch các khu vực khai thác, kinh doanh đất đá thải mỏ trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đến năm 2030 và dự báo sau năm 2030 với tổng khối lượng trên 633 triệu m³.
Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ khai thác, kinh doanh đất đá thải mỏ, lãnh đạo TKV đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục liên quan; xây dựng phương án khai thác, bố trí các tuyến đường vận chuyển, phương án bảo vệ an ninh trật tự, công tác an toàn lao động, môi trường. Tại các khu vực khai thác đất đá thải mỏ, các đơn vị lắp đặt hệ thống camera giám sát 24/24h, kết nối tới lãnh đạo đơn vị, TKV và cơ quan quản lý nhà nước của thành phố Quảng Ninh, bảo đảm công tác quản lý, an ninh trật tự, qua đó thực hiện hiệu quả khai thác, kinh doanh đất đá thải mỏ.
Hiệu quả từ tận dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp các công trình, dự án là đã rõ. Thực hiện tốt chủ trương này sẽ tạo ra đa lợi ích, vừa góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án, vừa đem lại nhiều thuận lợi cho ngành Than và đặc biệt là thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
