46 tuổi, người công nhân quốc phòng về hưu Phạm Việt Trung bắt đầu khởi nghiệp với cây thuốc nam. Bằng tình yêu và đam mê với dược liệu, ông Trung từng bước đưa cơ sở trồng và bán dược liệu thô ban đầu thành Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc (xã Hải Hoà) có tiếng như hiện nay.
Những hiểu biết đầu tiên về cây thuốc nam của ông Trung bắt nguồn từ gia đình có truyền thống ngành y, khi mẹ ông từng làm y tá, anh trai là bác sĩ chuyên khoa II và em gái công tác tại Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam. Từ đó, ông càng tin tưởng vào giá trị của nguồn dược liệu Quảng Ninh, cho rằng nhiều loại cây thuốc quý có tiềm năng hỗ trợ điều trị bệnh và chăm sóc sức khỏe con người một cách bền vững.
Tuy nhiên, đam mê thôi chưa đủ để đứng vững trước thương trường khắc nghiệt. Ba năm đầu, cơ sở sản xuất của ông Trung liên tiếp thua lỗ. Lý do là dược liệu sạch, chi phí giống, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản đều cao, nhưng giá bán lại giống như bao sản phẩm thông thường.
Xác định phải đổi hướng để tồn tại và phát triển, ông Trung xây dựng dự án khả thi, tìm đến các đơn vị chuyên môn của tỉnh để bảo vệ đề tài và tìm nguồn vốn triển khai. Sau nhiều nỗ lực, ông được Sở Khoa học và Công nghệ giao thực hiện công trình nghiên cứu “Ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng và chế biến cây thuốc Nam ở Quảng Ninh”. Đề tài đạt kết quả vượt mục tiêu đề ra, với nhiều loại cây thuốc Nam được trồng, nhân giống, trong đó có giảo cổ lam. Thành công này tạo động lực để ông tiếp tục đầu tư chế biến sâu, phát triển sản phẩm giảo cổ lam dạng túi lọc và viên nang nén trên cơ sở tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật từ Viện Dược liệu. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc do ông Phạm Việt Trung làm chủ được Quảng Ninh công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ vào năm 2017.
Kể từ đó đến nay, Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc không ngừng mở rộng sản phẩm, mở rộng cơ sở vật chất, thiết bị và thương hiệu. Hiện quy mô sản xuất của công ty là 12ha, bao gồm cả vùng nguyên liệu, khu bảo tồn cây thuốc và nhà xưởng chế biến sản phẩm thành phẩm. Mỗi năm đơn vị sử dụng 40-50 tấn nguyên liệu cây thuốc Nam, sản xuất ra hàng nghìn đơn vị sản phẩm trà và viên nang dược liệu cũng như sản phẩm dược mỹ phẩm, cùng với đó là việc xuất bán khoảng 1.500.000 cây giống dược liệu, tổng doanh thu cho những hoạt động sản xuất này khoảng 10 tỷ đồng/năm.
Doanh nghiệp có cơ cấu gần 60 sản phẩm, trong đó hơn 20 sản phẩm là sản phẩm OCOP 3-4 sao, bao gồm: Trà giảo cổ lam là nông sản tiêu biểu Quảng Ninh trong nhiều năm qua. Doanh nghiệp cũng đạt danh hiệu nhà máy đạt chuẩn GMP-WHO với phòng R&D, phòng Lab, nhà sấy quy mô lớn, các thiết bị, máy móc hiện đại, chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về sản xuất sản phẩm dược liệu. Ví như hệ thống thiết bị cô cao hút chân không, tự động hút hơi nước, cho phép giảm thời gian chiết dịch mà lại tận dụng được triệt để nguyên liệu.
Hiện nay, Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc tiếp tục chuẩn hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm theo yêu cầu của các cơ quan chuyên môn. Theo Giám đốc Phạm Việt Trung, quy trình chế biến cũng phải thay đổi, từ cách phối hợp các vị thuốc theo phương pháp truyền thống sang chế biến riêng từng nguyên liệu trước khi phối trộn, nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Song song với đó, doanh nghiệp hướng tới mở rộng thị trường xuất khẩu. Trong tháng 10 này, công ty phối hợp với một đơn vị dược phẩm uy tín trong nước kiểm định chất lượng, tiến tới đưa những lô sản phẩm đầu tiên sang thị trường Mỹ.
